Bài tập — Bài 26: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp, một số vấn đề phát triển nông nghiệp hiện nay

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 26: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp, một số vấn đề phát triển nông nghiệp hiện nay? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Hình thức tổ chức: trang trại, vùng chuyên canh, vùng nông nghiệp, thể tổng hợp nông – công nghiệp. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 26: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp, một số vấn đề phát triển nông nghiệp hiện nay, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Vấn đề hiện nay: biến đổi khí hậu, suy thoái đất, ô nhiễm, cạnh tranh thị trường. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 26: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp, một số vấn đề phát triển nông nghiệp hiện nay, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp là sự sắp xếp, phối hợp các hoạt động nông nghiệp trên một lãnh thổ nhất định nhằm khai thác hiệu quả các điều kiện tự nhiên và kinh tế – xã hội.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 26: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp, một số vấn đề phát triển nông nghiệp hiện nay, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Trang trại là hình thức tổ chức sản xuất hàng hoá quy mô lớn, sử dụng máy móc và kĩ thuật hiện đại. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 26: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp, một số vấn đề phát triển nông nghiệp hiện nay, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Câu hỏi: Vì sao Tây Nguyên trở thành vùng chuyên canh cà phê lớn nhất Việt Nam?

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 26: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp, một số vấn đề phát triển nông nghiệp hiện nay để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Tây Nguyên có đất ba dan màu mỡ, khí hậu cận xích đạo với mùa khô rõ rệt thích hợp cho cây cà phê, địa hình cao nguyên thuận lợi cho trồng tập trung quy mô lớn. Cùng với đó, lao động dồi dào, chính sách phát triển cây công nghiệp và thị trường xuất khẩu rộng đã hình thành vùng chuyên canh cà phê nổi tiếng. Ví dụ này cho thấy tổ chức lãnh thổ nông nghiệp dựa trên lợi thế so sánh của từng vùng.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu các điều kiện để phát triển ngành du lịch ở một địa phương. Liên hệ địa phương em.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu khái niệm tài nguyên thiên nhiên và phân loại theo khả năng tái tạo.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tài nguyên tái tạo và tài nguyên không tái tạo khác nhau như thế nào? Cho ví dụ.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Hình thức tổ chức: trang trại, vùng chuyên canh, vùng nông nghiệp, thể tổng hợp nông – công nghiệp."
  • Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Vấn đề hiện nay: biến đổi khí hậu, suy thoái đất, ô nhiễm, cạnh tranh thị trường."
  • Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp là sự sắp xếp, phối hợp các hoạt động nông nghiệp trên một lãnh thổ nhất định nhằm khai thác hiệu quả các điều kiện tự nhiên và kinh tế – xã hội."
  • Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Trang trại là hình thức tổ chức sản xuất hàng hoá quy mô lớn, sử dụng máy móc và kĩ thuật hiện đại."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp là sự sắp xếp, phối hợp các hoạt động nông nghiệp trên một lãnh thổ nhất định nhằm khai thác hiệu quả các điều kiện tự nhiên và kinh tế – xã hội. Các hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp gồm: trang trại, vùng chuyên canh, vùng nông nghiệp và thể tổng hợp nông – công nghiệp.
  • Tổng kết ghi nhớ: Hình thức tổ chức: trang trại, vùng chuyên canh, vùng nông nghiệp, thể tổng hợp nông – công nghiệp.; Vấn đề hiện nay: biến đổi khí hậu, suy thoái đất, ô nhiễm, cạnh tranh thị trường.; Giải pháp: công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, liên kết theo chuỗi giá trị.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao Tây Nguyên trở thành vùng chuyên canh cà phê lớn nhất Việt Nam?
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 26: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp, một số vấn đề phát triển nông nghiệp hiện nay (Hình thức tổ chức: trang trại, vùng chuyên canh, vùng nông nghiệp, thể tổng hợp nông – công nghiệp.; Vấn đề hiện nay: biến đổi khí hậu, suy thoái đất, ô nhiễm, cạnh tranh thị trường.; Giải pháp: công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, liên kết theo chuỗi giá trị.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Tây Nguyên có đất ba dan màu mỡ, khí hậu cận xích đạo với mùa khô rõ rệt thích hợp cho cây cà phê, địa hình cao nguyên thuận lợi cho trồng tập trung quy mô lớn. Cùng với đó, lao động dồi dào, chính sách phát triển cây công nghiệp và thị trường xuất khẩu rộng đã hình thành vùng chuyên canh cà phê nổi tiếng. Ví dụ này cho thấy tổ chức lãnh thổ nông nghiệp dựa trên lợi thế so sánh của từng vùng.
• Bài 4: Tài nguyên du lịch; hạ tầng; nhân lực; chính sách, an ninh; thị trường khách; bảo vệ môi trường. Liên hệ: học sinh nêu địa phương mình và phân tích các điều kiện cụ thể.
• Bài 5: Tài nguyên thiên nhiên là các thành phần của tự nhiên được con người khai thác, sử dụng cho đời sống và sản xuất. Phân loại: tái tạo, không tái tạo, vô hạn (năng lượng Mặt Trời, gió, thủy triều...).
• Bài 6: Tái tạo: có thể phục hồi sau khai thác nếu sử dụng hợp lí (rừng, nước, đất, sinh vật). Không tái tạo: cạn kiệt sau khai thác, không phục hồi trong thời gian ngắn (than, dầu mỏ, khoáng sản kim loại).