Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 28: Vai trò, đặc điểm, cơ cấu ngành công nghiệp, các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố công nghiệp? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Công nghiệp giữ vai trò chủ đạo trong công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 28: Vai trò, đặc điểm, cơ cấu ngành công nghiệp, các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố công nghiệp, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Cơ cấu: khai thác, chế biến, sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 28: Vai trò, đặc điểm, cơ cấu ngành công nghiệp, các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố công nghiệp, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Công nghiệp là ngành sản xuất vật chất quan trọng, tạo ra tư liệu sản xuất và hàng tiêu dùng, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và nâng cao trình độ khoa học – công nghệ. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 28: Vai trò, đặc điểm, cơ cấu ngành công nghiệp, các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố công nghiệp, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Đặc điểm của công nghiệp: sản xuất tập trung trong các nhà máy, xí nghiệp; sử dụng nhiều máy móc, nguyên liệu, năng lượng; sản phẩm đa dạng; ít phụ thuộc trực tiếp vào điều kiện tự nhiên hơn nông nghiệp nhưng phụ thuộc nhiều vào vốn, công nghệ và thị trường. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 28: Vai trò, đặc điểm, cơ cấu ngành công nghiệp, các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố công nghiệp, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Câu hỏi: Vì sao công nghiệp điện tử tập trung nhiều ở Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Hồng?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 28: Vai trò, đặc điểm, cơ cấu ngành công nghiệp, các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố công nghiệp để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Hai vùng này có lao động trình độ cao, kết cấu hạ tầng tốt, gần sân bay, cảng biển, thị trường tiêu thụ lớn và chính sách thu hút đầu tư thuận lợi. Ngược lại, công nghiệp khai thác than tập trung ở Quảng Ninh vì gần nguồn nguyên liệu. Ví dụ này cho thấy mỗi ngành công nghiệp chịu ảnh hưởng mạnh nhất bởi những nhân tố khác nhau: công nghiệp điện tử cần lao động và công nghệ, công nghiệp khai thác cần nguyên liệu.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu các biện pháp bảo vệ tài nguyên và môi trường.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Định nghĩa phát triển bền vững.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu ba trụ cột của phát triển bền vững.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Công nghiệp giữ vai trò chủ đạo trong công nghiệp hoá, hiện đại hoá."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Cơ cấu: khai thác, chế biến, sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Công nghiệp là ngành sản xuất vật chất quan trọng, tạo ra tư liệu sản xuất và hàng tiêu dùng, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và nâng cao trình độ khoa học – công nghệ."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Đặc điểm của công nghiệp: sản xuất tập trung trong các nhà máy, xí nghiệp; sử dụng nhiều máy móc, nguyên liệu, năng lượng; sản phẩm đa dạng; ít phụ thuộc trực tiếp vào điều kiện tự nhiên hơn nông nghiệp nhưng phụ thuộc nhiều vào vốn, công nghệ và thị trường."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Công nghiệp là ngành sản xuất vật chất quan trọng, tạo ra tư liệu sản xuất và hàng tiêu dùng, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và nâng cao trình độ khoa học – công nghệ. Công nghiệp giữ vai trò chủ đạo trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
- Tổng kết ghi nhớ: Công nghiệp giữ vai trò chủ đạo trong công nghiệp hoá, hiện đại hoá.; Cơ cấu: khai thác, chế biến, sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước.; Nhân tố ảnh hưởng: tài nguyên, lao động, vốn, công nghệ, thị trường, chính sách, hạ tầng.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao công nghiệp điện tử tập trung nhiều ở Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Hồng?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 28: Vai trò, đặc điểm, cơ cấu ngành công nghiệp, các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố công nghiệp (Công nghiệp giữ vai trò chủ đạo trong công nghiệp hoá, hiện đại hoá.; Cơ cấu: khai thác, chế biến, sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước.; Nhân tố ảnh hưởng: tài nguyên, lao động, vốn, công nghệ, thị trường, chính sách, hạ tầng.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Hai vùng này có lao động trình độ cao, kết cấu hạ tầng tốt, gần sân bay, cảng biển, thị trường tiêu thụ lớn và chính sách thu hút đầu tư thuận lợi. Ngược lại, công nghiệp khai thác than tập trung ở Quảng Ninh vì gần nguồn nguyên liệu. Ví dụ này cho thấy mỗi ngành công nghiệp chịu ảnh hưởng mạnh nhất bởi những nhân tố khác nhau: công nghiệp điện tử cần lao động và công nghệ, công nghiệp khai thác cần nguyên liệu.
- Bài 4: Sử dụng hợp lí, tiết kiệm tài nguyên; tái chế, tái sử dụng; trồng rừng, bảo vệ rừng; xử lí chất thải; năng lượng sạch; giáo dục, nâng cao ý thức; pháp luật và quản lí.
- Bài 5: Phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai.
- Bài 6: Kinh tế – xã hội – môi trường.