1. Kiến thức trọng tâm
Công nghiệp năng lượng gồm khai thác than, dầu khí và sản xuất điện. Than phân bố ở các bể than lớn như ở Trung Quốc, Mỹ, Nga, Ấn Độ. Dầu khí tập trung ở Trung Đông, Nga, Mỹ và các vùng biển. Điện được sản xuất từ nhiệt điện, thủy điện, điện hạt nhân và năng lượng tái tạo (gió, mặt trời, địa nhiệt).
Công nghiệp luyện kim gồm luyện kim đen (gang, thép) và luyện kim màu (nhôm, đồng). Ngành này cần nhiều nguyên liệu, năng lượng và thường gắn với vùng có khoáng sản hoặc cảng nhập khẩu quặng.
Công nghiệp cơ khí – điện tử là ngành công nghiệp mũi nhọn, sản xuất máy móc, thiết bị, ô tô, máy tính và linh kiện điện tử. Ngành này đòi hỏi lao động trình độ cao, công nghệ hiện đại và phân bố chủ yếu ở các nước phát triển và các nước công nghiệp mới.
Công nghiệp hoá chất sản xuất phân bón, thuốc trừ sâu, nhựa, dược phẩm. Công nghiệp thực phẩm chế biến nông sản, thủy sản, đồ uống, gắn chặt với vùng nguyên liệu nông nghiệp.
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Vì sao ngành công nghiệp thực phẩm phân bố rộng khắp, còn công nghiệp luyện kim lại tập trung ở một số nơi?
Lời giải: Công nghiệp thực phẩm dùng nguyên liệu nông sản có ở nhiều nơi, sản phẩm phục vụ nhu cầu hằng ngày của người dân nên cần gần thị trường tiêu thụ. Ngược lại, luyện kim cần lượng lớn quặng, than và năng lượng, vốn đầu tư lớn, gây ô nhiễm nên chỉ tập trung ở những nơi có điều kiện thuận lợi về nguyên liệu, năng lượng, cảng biển và thị trường. Ví dụ này cho thấy tính chất của từng ngành quyết định sự phân bố của nó.
3. Ghi nhớ
- Công nghiệp năng lượng: than, dầu khí, điện.
- Luyện kim: luyện kim đen và luyện kim màu.
- Cơ khí – điện tử là ngành mũi nhọn, cần lao động trình độ cao.
- Công nghiệp thực phẩm gắn với vùng nguyên liệu và thị trường.