Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 31: Tác động của công nghiệp đối với môi trường, phát triển năng lượng tái tạo? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Công nghiệp gây ô nhiễm không khí, nước, đất và biến đổi khí hậu. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 31: Tác động của công nghiệp đối với môi trường, phát triển năng lượng tái tạo, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Năng lượng tái tạo: mặt trời, gió, nước, địa nhiệt, sinh khối.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 31: Tác động của công nghiệp đối với môi trường, phát triển năng lượng tái tạo, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Công nghiệp mang lại nhiều lợi ích kinh tế nhưng cũng gây tác động tiêu cực tới môi trường. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 31: Tác động của công nghiệp đối với môi trường, phát triển năng lượng tái tạo, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Khai thác khoáng sản làm cạn kiệt tài nguyên, phá hủy cảnh quan. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 31: Tác động của công nghiệp đối với môi trường, phát triển năng lượng tái tạo, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Câu hỏi: Vì sao phát triển điện gió và điện mặt trời được coi là hướng đi quan trọng của Việt Nam?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 31: Tác động của công nghiệp đối với môi trường, phát triển năng lượng tái tạo để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Việt Nam có số giờ nắng cao, vùng ven biển và Tây Nguyên có gió mạnh, phù hợp phát triển điện mặt trời và điện gió. Hai nguồn năng lượng này không thải khí nhà kính khi vận hành, giúp giảm ô nhiễm và giảm phụ thuộc vào than, dầu. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu còn cao và sản lượng điện phụ thuộc vào thời tiết, vì vậy cần kết hợp với các nguồn điện khác và đầu tư công nghệ lưu trữ điện.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu vai trò của ngành tài chính – ngân hàng.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển ngành thương mại.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Vì sao cần phát triển bền vững? Nêu ví dụ thực tế.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Công nghiệp gây ô nhiễm không khí, nước, đất và biến đổi khí hậu."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Năng lượng tái tạo: mặt trời, gió, nước, địa nhiệt, sinh khối."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Công nghiệp mang lại nhiều lợi ích kinh tế nhưng cũng gây tác động tiêu cực tới môi trường."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Khai thác khoáng sản làm cạn kiệt tài nguyên, phá hủy cảnh quan."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Công nghiệp mang lại nhiều lợi ích kinh tế nhưng cũng gây tác động tiêu cực tới môi trường. Các nhà máy thải khí độc, bụi, nước thải và chất thải rắn gây ô nhiễm không khí, nước và đất.
- Tổng kết ghi nhớ: Công nghiệp gây ô nhiễm không khí, nước, đất và biến đổi khí hậu.; Năng lượng tái tạo: mặt trời, gió, nước, địa nhiệt, sinh khối.; Năng lượng tái tạo sạch, ít phát thải, giảm phụ thuộc nhiên liệu hoá thạch.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao phát triển điện gió và điện mặt trời được coi là hướng đi quan trọng của Việt Nam?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 31: Tác động của công nghiệp đối với môi trường, phát triển năng lượng tái tạo (Công nghiệp gây ô nhiễm không khí, nước, đất và biến đổi khí hậu.; Năng lượng tái tạo: mặt trời, gió, nước, địa nhiệt, sinh khối.; Năng lượng tái tạo sạch, ít phát thải, giảm phụ thuộc nhiên liệu hoá thạch.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Việt Nam có số giờ nắng cao, vùng ven biển và Tây Nguyên có gió mạnh, phù hợp phát triển điện mặt trời và điện gió. Hai nguồn năng lượng này không thải khí nhà kính khi vận hành, giúp giảm ô nhiễm và giảm phụ thuộc vào than, dầu. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu còn cao và sản lượng điện phụ thuộc vào thời tiết, vì vậy cần kết hợp với các nguồn điện khác và đầu tư công nghệ lưu trữ điện.
- Bài 4: Huy động, phân phối vốn; thanh toán; hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và đời sống; ổn định kinh tế vĩ mô.
- Bài 5: Trình độ phát triển kinh tế, sức mua; phân bố dân cư, đô thị hóa; hạ tầng giao thông, kho bãi; khoa học – công nghệ (thương mại điện tử); chính sách, hội nhập.
- Bài 6: Vì tài nguyên có hạn, môi trường đang suy thoái, biến đổi khí hậu đe dọa tương lai. Ví dụ: phá rừng gây lũ lụt, hạn hán; ô nhiễm sông gây bệnh cho cộng đồng.