Bài tập — Bài 12: Liên kết cộng hóa trị

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 12: Liên kết cộng hóa trị? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Liên kết cộng hóa trị hình thành do dùng chung cặp electron, thường giữa các phi kim.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 12: Liên kết cộng hóa trị, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Liên kết đơn, đôi, ba tương ứng với $1, 2, 3$ cặp electron dùng chung. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 12: Liên kết cộng hóa trị, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Liên kết cộng hóa trị là liên kết được hình thành do sự dùng chung một hay nhiều cặp electron giữa hai nguyên tử. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 12: Liên kết cộng hóa trị, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Tùy theo số cặp electron dùng chung, ta có liên kết đơn (một cặp electron, ví dụ $H-H$ trong phân tử $H_2$ ), liên kết đôi (hai cặp electron, ví dụ $O=O$ trong phân tử $O_2$ ) và liên kết ba (ba cặp electron, ví dụ $N \equiv N$ trong phân tử $N_2$ ). D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 12: Liên kết cộng hóa trị, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Viết công thức electron và công thức cấu tạo của phân tử nước $H_2O$ .

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 12: Liên kết cộng hóa trị để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Nguyên tử $O$ ( $Z = 8$ ) có $6$ electron lớp ngoài cùng, cần thêm $2$ electron để đạt octet. Mỗi nguyên tử $H$ có $1$ electron, cần thêm $1$ electron để đạt cấu hình bền vững của $He$ . Công thức electron: $H : \ddot{O} : H$ (nguyên tử $O$ còn $2$ cặp electron riêng). Công thức cấu tạo: $H - O - H$ , trong đó mỗi gạch ngang là một liên kết đơn, còn nguyên tử $O$ mang hai cặp electron riêng không tham gia liên kết.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Enthalpy tạo thành chuẩn của đơn chất bền nhất bằng bao nhiêu?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Tính $\Delta_rH$ của phản ứng $H_2 + I_2 \rightarrow 2HI$ biết năng lượng liên kết (kJ/mol): H–H $436$ , I–I $151$ , H–I $299$ .

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tính $\Delta_rH$ của phản ứng $CaO + CO_2 \rightarrow CaCO_3$ biết enthalpy tạo thành chuẩn (kJ/mol): $CaO$ $-635$ , $CO_2$ $-394$ , $CaCO_3$ $-1207$ .

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Liên kết cộng hóa trị hình thành do dùng chung cặp electron, thường giữa các phi kim."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Liên kết đơn, đôi, ba tương ứng với $1, 2, 3$ cặp electron dùng chung."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Liên kết cộng hóa trị là liên kết được hình thành do sự dùng chung một hay nhiều cặp electron giữa hai nguyên tử."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Tùy theo số cặp electron dùng chung, ta có liên kết đơn (một cặp electron, ví dụ $H-H$ trong phân tử $H_2$ ), liên kết đôi (hai cặp electron, ví dụ $O=O$ trong phân tử $O_2$ ) và liên kết ba (ba cặp electron, ví dụ $N \equiv N$ trong phân tử $N_2$ )."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Liên kết cộng hóa trị là liên kết được hình thành do sự dùng chung một hay nhiều cặp electron giữa hai nguyên tử. Mỗi cặp electron dùng chung tạo thành một liên kết cộng hóa trị.
- Tổng kết ghi nhớ: Liên kết cộng hóa trị hình thành do dùng chung cặp electron, thường giữa các phi kim.; Liên kết đơn, đôi, ba tương ứng với $1, 2, 3$ cặp electron dùng chung.; Phân biệt liên kết cộng hóa trị không phân cực và có cực dựa vào độ âm điện của hai nguyên tử.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Viết công thức electron và công thức cấu tạo của phân tử nước $H_2O$ .
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 12: Liên kết cộng hóa trị (Liên kết cộng hóa trị hình thành do dùng chung cặp electron, thường giữa các phi kim.; Liên kết đơn, đôi, ba tương ứng với $1, 2, 3$ cặp electron dùng chung.; Phân biệt liên kết cộng hóa trị không phân cực và có cực dựa vào độ âm điện của hai nguyên tử.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Nguyên tử $O$ ( $Z = 8$ ) có $6$ electron lớp ngoài cùng, cần thêm $2$ electron để đạt octet. Mỗi nguyên tử $H$ có $1$ electron, cần thêm $1$ electron để đạt cấu hình bền vững của $He$ . Công thức electron: $H : \ddot{O} : H$ (nguyên tử $O$ còn $2$ cặp electron riêng). Công thức cấu tạo: $H - O - H$ , trong đó mỗi gạch ngang là một liên kết đơn, còn nguyên tử $O$ mang hai cặp electron riêng không tham gia liên kết.
Bài 4: Bằng 0.
Bài 5: $\Delta_rH = 436 + 151 - 2 \times 299 = 587 - 598 = -11$ kJ.
Bài 6: $\Delta_rH = -1207 - (-635 - 394) = -1207 + 1029 = -178$ kJ.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 12: Liên kết cộng hóa trị, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Liên kết đơn, đôi, ba tương ứng với

1, 2, 3

cặp electron dùng chung. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

H-H

trong phân tử

H_2

), liên kết đôi (hai cặp electron, ví dụ

O=O

trong phân tử

O_2

) và liên kết ba (ba cặp electron, ví dụ

N \equiv N

trong phân tử

N_2

). D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Viết công thức electron và công thức cấu tạo của phân tử nước $H_2O$ .

Lời giải: Nguyên tử $O$ ( $Z = 8$ ) có $6$ electron lớp ngoài cùng, cần thêm $2$ electron để đạt octet. Mỗi nguyên tử $H$ có $1$ electron, cần thêm $1$ electron để đạt cấu hình bền vững của $He$ . Công thức electron: $H : \ddot{O} : H$ (nguyên tử $O$ còn $2$ cặp electron riêng). Công thức cấu tạo: $H - O - H$ , trong đó mỗi gạch ngang là một liên kết đơn, còn nguyên tử $O$ mang hai cặp electron riêng không tham gia liên kết.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Enthalpy tạo thành chuẩn của đơn chất bền nhất bằng bao nhiêu?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Tính

\Delta_rH

của phản ứng

H_2 + I_2 \rightarrow 2HI

biết năng lượng liên kết (kJ/mol): H–H

436

, I–I

151

, H–I

299

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tính

\Delta_rH

của phản ứng

CaO + CO_2 \rightarrow CaCO_3

biết enthalpy tạo thành chuẩn (kJ/mol):

CaO

-635

CO_2

-394

CaCO_3

-1207

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Liên kết cộng hóa trị hình thành do dùng chung cặp electron, thường giữa các phi kim."
Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Liên kết đơn, đôi, ba tương ứng với $1, 2, 3$ cặp electron dùng chung."
Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Liên kết cộng hóa trị là liên kết được hình thành do sự dùng chung một hay nhiều cặp electron giữa hai nguyên tử."
Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Tùy theo số cặp electron dùng chung, ta có liên kết đơn (một cặp electron, ví dụ $H-H$ trong phân tử $H_2$ ), liên kết đôi (hai cặp electron, ví dụ $O=O$ trong phân tử $O_2$ ) và liên kết ba (ba cặp electron, ví dụ $N \equiv N$ trong phân tử $N_2$ )."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Liên kết cộng hóa trị là liên kết được hình thành do sự dùng chung một hay nhiều cặp electron giữa hai nguyên tử. Mỗi cặp electron dùng chung tạo thành một liên kết cộng hóa trị.
Tổng kết ghi nhớ: Liên kết cộng hóa trị hình thành do dùng chung cặp electron, thường giữa các phi kim.; Liên kết đơn, đôi, ba tương ứng với $1, 2, 3$ cặp electron dùng chung.; Phân biệt liên kết cộng hóa trị không phân cực và có cực dựa vào độ âm điện của hai nguyên tử.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Viết công thức electron và công thức cấu tạo của phân tử nước $H_2O$ .
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 12: Liên kết cộng hóa trị (Liên kết cộng hóa trị hình thành do dùng chung cặp electron, thường giữa các phi kim.; Liên kết đơn, đôi, ba tương ứng với $1, 2, 3$ cặp electron dùng chung.; Phân biệt liên kết cộng hóa trị không phân cực và có cực dựa vào độ âm điện của hai nguyên tử.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Nguyên tử $O$ ( $Z = 8$ ) có $6$ electron lớp ngoài cùng, cần thêm $2$ electron để đạt octet. Mỗi nguyên tử $H$ có $1$ electron, cần thêm $1$ electron để đạt cấu hình bền vững của $He$ . Công thức electron: $H : \ddot{O} : H$ (nguyên tử $O$ còn $2$ cặp electron riêng). Công thức cấu tạo: $H - O - H$ , trong đó mỗi gạch ngang là một liên kết đơn, còn nguyên tử $O$ mang hai cặp electron riêng không tham gia liên kết.

Bài 4: Bằng 0.

Bài 5:

\Delta_rH = 436 + 151 - 2 \times 299 = 587 - 598 = -11

kJ.

Bài 6:

\Delta_rH = -1207 - (-635 - 394) = -1207 + 1029 = -178

kJ.