Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Chủ đề 6: Tham gia xây dựng cộng đồng? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Cộng đồng tốt đẹp hơn nhờ sự đóng góp của từng người. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Chủ đề 6: Tham gia xây dựng cộng đồng, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Tìm hiểu nhu cầu thật sự của cộng đồng trước khi hành động. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 6: Tham gia xây dựng cộng đồng, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Cộng đồng là nơi mỗi người đang sống: khu phố, thôn xóm, trường học và địa phương.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Chủ đề 6: Tham gia xây dựng cộng đồng, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Học sinh lớp 10 có thể tham gia nhiều hoạt động phù hợp: dọn vệ sinh khu phố, trồng cây, tuyên truyền an toàn giao thông, giúp đỡ người già neo đơn, quyên góp sách vở cho bạn khó khăn hay tham gia các phong trào do Đoàn Thanh niên tổ chức. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 6: Tham gia xây dựng cộng đồng, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Chi đoàn lớp 10B phát hiện con đường trước cổng trường thường xuyên có rác. Các bạn đề xuất với nhà trường và chính quyền phường tổ chức "Ngày Chủ nhật xanh": dọn rác, trồng thêm cây xanh và đặt thêm thùng rác. Buổi đầu chỉ có 20 bạn tham gia, nhưng sau khi tuyên truyền bằng áp phích và loa phát thanh, cả khu phố cùng hưởng ứng. Sau một tháng, con đường sạch hơn hẳn và người dân có ý thức hơn trong việc bỏ rác đúng nơi quy định.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Chủ đề 6: Tham gia xây dựng cộng đồng để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Tham gia xây dựng cộng đồng không chỉ giúp ích cho người khác mà còn giúp bản thân trưởng thành, sống có ích và có trách nhiệm hơn với xã hội.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Tình huống: Gia đình em đi dã ngoại ở bờ sông và mang theo nhiều đồ nhựa dùng một lần. Em sẽ đề xuất giải pháp gì để giảm rác thải nhựa trong chuyến đi?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Em hãy phân tích mối quan hệ giữa bảo tồn cảnh quan thiên nhiên và phát triển du lịch ở địa phương (nêu ít nhất hai mặt tích cực và một thách thức).
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Em hãy đề xuất một chiến dịch tuyên truyền bảo vệ môi trường trong trường học: nêu tên chiến dịch, đối tượng, hình thức và kết quả mong đợi.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Cộng đồng tốt đẹp hơn nhờ sự đóng góp của từng người."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Tìm hiểu nhu cầu thật sự của cộng đồng trước khi hành động."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Cộng đồng là nơi mỗi người đang sống: khu phố, thôn xóm, trường học và địa phương."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Học sinh lớp 10 có thể tham gia nhiều hoạt động phù hợp: dọn vệ sinh khu phố, trồng cây, tuyên truyền an toàn giao thông, giúp đỡ người già neo đơn, quyên góp sách vở cho bạn khó khăn hay tham gia các phong trào do Đoàn Thanh niên tổ chức."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Cộng đồng là nơi mỗi người đang sống: khu phố, thôn xóm, trường học và địa phương. Tham gia xây dựng cộng đồng nghĩa là góp công sức, thời gian và ý tưởng để nơi mình sống trở nên tốt đẹp hơn.
- Tổng kết ghi nhớ: Cộng đồng tốt đẹp hơn nhờ sự đóng góp của từng người.; Tìm hiểu nhu cầu thật sự của cộng đồng trước khi hành động.; Làm việc có kế hoạch, phân công rõ ràng và đảm bảo an toàn.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Chi đoàn lớp 10B phát hiện con đường trước cổng trường thường xuyên có rác. Các bạn đề xuất với nhà trường và chính quyền phường tổ chức "Ngày Chủ nhật xanh": dọn rác, trồng thêm cây xanh và đặt thêm thùng rác. Buổi đầu chỉ có 20 bạn tham gia, nhưng sau khi tuyên truyền bằng áp phích và loa phát thanh, cả khu phố cùng hưởng ứng. Sau một tháng, con đường sạch hơn hẳn và người dân có ý thức hơn trong việc bỏ rác đúng nơi quy định.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Chủ đề 6: Tham gia xây dựng cộng đồng (Cộng đồng tốt đẹp hơn nhờ sự đóng góp của từng người.; Tìm hiểu nhu cầu thật sự của cộng đồng trước khi hành động.; Làm việc có kế hoạch, phân công rõ ràng và đảm bảo an toàn.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Tham gia xây dựng cộng đồng không chỉ giúp ích cho người khác mà còn giúp bản thân trưởng thành, sống có ích và có trách nhiệm hơn với xã hội.
- Bài 4: 1,5đ — đề xuất giải pháp cụ thể, khả thi (mang bình nước, hộp đựng thức ăn dùng nhiều lần, túi vải, thu gom rác mang về); 0,5đ — giải thích lợi ích.
- Bài 5: 2đ — nêu được hai mặt tích cực (1đ), một thách thức (0,5đ), lập luận rõ ràng (0,5đ).
- Bài 6: 2đ — tên chiến dịch (0,5đ), đối tượng + hình thức cụ thể (1đ), kết quả mong đợi (0,5đ).