1. Kiến thức trọng tâm
Chủ đề 8: Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam gồm Bài 14, Bài 15, Bài 16 và Bài 17.
Các nội dung cần nắm:
- Hiến pháp là đạo luật cơ bản, có hiệu lực pháp lí cao nhất, quy định những vấn đề cơ bản nhất của Nhà nước và xã hội. Hiến pháp năm 2013 là Hiến pháp hiện hành.
- Về chế độ chính trị: Việt Nam là nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ. Nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.
- Về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân: các quyền được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp.
- Về kinh tế, văn hoá, xã hội, giáo dục, khoa học, công nghệ và môi trường: nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với nhiều thành phần kinh tế; giáo dục là quốc sách hàng đầu; khoa học, công nghệ giữ vai trò then chốt; mọi người có quyền sống trong môi trường trong lành và nghĩa vụ bảo vệ môi trường.
2. Ví dụ minh họa
Câu 1 (Đúng/Sai): Hiến pháp có hiệu lực pháp lí thấp hơn bộ luật, luật của Quốc hội.
Lời giải: Sai. Hiến pháp là đạo luật cơ bản, có hiệu lực pháp lí cao nhất trong hệ thống pháp luật.
Câu 2 (Trả lời ngắn): Nêu bản chất của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam theo Hiến pháp 2013.
Lời giải: Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân.
Câu 3 (Đúng/Sai): Công dân được thực hiện quyền mà không cần thực hiện nghĩa vụ.
Lời giải: Sai. Quyền công dân không tách rời nghĩa vụ công dân; việc thực hiện quyền phải tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
3. Ghi nhớ
- Hiến pháp: đạo luật cơ bản, hiệu lực pháp lí cao nhất; Hiến pháp 2013 hiện hành.
- Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.
- Quyền công dân gắn liền với nghĩa vụ công dân.