Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Viết bài luận thuyết phục người khác từ bỏ quan niệm coi thường những người có hoàn cảnh khó khăn.? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Lấy nhân cách, không lấy của cải, làm thước đo con người. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Viết bài luận thuyết phục người khác từ bỏ quan niệm coi thường những người có hoàn cảnh khó khăn., khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Mỗi luận điểm cần một dẫn chứng cụ thể, thuyết phục.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Viết bài luận thuyết phục người khác từ bỏ quan niệm coi thường những người có hoàn cảnh khó khăn., phát biểu nào sau đây là đúng? A. Bài luận thuyết phục là văn bản nghị luận nhằm thay đổi nhận thức, thái độ hoặc hành động của người đọc. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Viết bài luận thuyết phục người khác từ bỏ quan niệm coi thường những người có hoàn cảnh khó khăn., học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Với đề này, cần chỉ ra coi thường người có hoàn cảnh khó khăn là thái độ sai trái, thiếu nhân văn. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Viết bài luận thuyết phục người khác từ bỏ quan niệm coi thường những người có hoàn cảnh khó khăn., em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
- Mở bài: Trong cuộc sống, vẫn còn những người coi thường bạn bè, hàng xóm có hoàn cảnh khó khăn.
- Thân bài: Luận điểm 1: Giá trị con người nằm ở nhân cách, không ở của cải. Luận điểm 2: Khó khăn là hoàn cảnh, không phải lỗi của ai. Luận điểm 3: Tôn trọng và giúp đỡ người khó khăn làm cho cộng đồng tốt đẹp hơn.
- Kết bài: Kêu gọi mọi người thay khinh thường bằng sẻ chia.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Viết bài luận thuyết phục người khác từ bỏ quan niệm coi thường những người có hoàn cảnh khó khăn. để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Đoạn văn mẫu: "Một bộ quần áo cũ không làm giảm giá trị của một con người, cũng như một chiếc áo đẹp không thể che giấu một tấm lòng ích kỉ. Nhiều bạn học sinh nhà nghèo vẫn học giỏi, sống tử tế và được thầy cô, bạn bè quý mến. Nếu chúng ta quay lưng, chê bai họ, chúng ta đang tự đánh mất lòng nhân ái của chính mình."
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Người kể chuyện ngôi thứ ba toàn tri có quyền năng gì?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu vai trò của người kể chuyện trong truyện ngắn.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Trong "Côn Sơn ca", thiên nhiên Côn Sơn được miêu tả qua những hình ảnh nào?
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Lấy nhân cách, không lấy của cải, làm thước đo con người."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Mỗi luận điểm cần một dẫn chứng cụ thể, thuyết phục."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Bài luận thuyết phục là văn bản nghị luận nhằm thay đổi nhận thức, thái độ hoặc hành động của người đọc."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Với đề này, cần chỉ ra coi thường người có hoàn cảnh khó khăn là thái độ sai trái, thiếu nhân văn."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Bài luận thuyết phục là văn bản nghị luận nhằm thay đổi nhận thức, thái độ hoặc hành động của người đọc. Cấu trúc gồm mở bài nêu vấn đề, thân bài triển khai luận điểm kèm lí lẽ và bằng chứng, kết bài khẳng định quan điểm và kêu gọi hành động.
- Tổng kết ghi nhớ: Lấy nhân cách, không lấy của cải, làm thước đo con người.; Mỗi luận điểm cần một dẫn chứng cụ thể, thuyết phục.; Giọng văn nhân ái, khơi gợi sự đồng cảm thay vì chỉ trích.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: *- Mở bài: Trong cuộc sống, vẫn còn những người coi thường bạn bè, hàng xóm có hoàn cảnh khó khăn.
- Thân bài: Luận điểm 1: Giá trị con người nằm ở nhân cách, không ở của cải. Luận điểm 2: Khó khăn là hoàn cảnh, không phải lỗi của ai. Luận điểm 3: Tôn trọng và giúp đỡ người khó khăn làm cho cộng đồng tốt đẹp hơn.
- Kết bài: Kêu gọi mọi người thay khinh thường bằng sẻ chia.*
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Viết bài luận thuyết phục người khác từ bỏ quan niệm coi thường những người có hoàn cảnh khó khăn. (Lấy nhân cách, không lấy của cải, làm thước đo con người.; Mỗi luận điểm cần một dẫn chứng cụ thể, thuyết phục.; Giọng văn nhân ái, khơi gợi sự đồng cảm thay vì chỉ trích.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Đoạn văn mẫu: "Một bộ quần áo cũ không làm giảm giá trị của một con người, cũng như một chiếc áo đẹp không thể che giấu một tấm lòng ích kỉ. Nhiều bạn học sinh nhà nghèo vẫn học giỏi, sống tử tế và được thầy cô, bạn bè quý mến. Nếu chúng ta quay lưng, chê bai họ, chúng ta đang tự đánh mất lòng nhân ái của chính mình."
- Bài 4: Biết mọi chuyện, thâm nhập được vào nội tâm của các nhân vật, bao quát nhiều tuyến sự kiện.
- Bài 5: Dẫn dắt câu chuyện: lựa chọn ngôi kể, điểm nhìn, sắp xếp sự kiện, miêu tả nhân vật, bình luận và gợi mở ý nghĩa.
- Bài 6: Suối chảy rì rầm, đá rêu phơi, thông mọc như nêm, bóng trúc râm mát.