Bài tập — Bài 13: Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 13: Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực? A. Lực là vectơ, đơn vị niutơn $(\text{N})$ . B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 13: Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Tổng hợp lực theo quy tắc hình bình hành; phân tích lực là việc ngược lại. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 13: Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Lực là đại lượng vectơ, đặc trưng cho tác dụng của vật này lên vật khác, có thể làm biến đổi vận tốc hoặc làm biến dạng vật. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 13: Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Khi nhiều lực cùng tác dụng lên một vật, chúng có thể được thay bằng một lực duy nhất gọi là hợp lực, có tác dụng tương đương.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 13: Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Hai lực $F_1 = 6\ \text{N}$ và $F_2 = 8\ \text{N}$ cùng tác dụng lên một vật, hợp với nhau góc $90^\circ$ . Tính độ lớn hợp lực và góc hợp lực tạo với $F_1$ .

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 13: Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải. Vì $\cos 90^\circ = 0$ nên $F = \sqrt{6^2 + 8^2} = 10\ \text{N}$ . Góc giữa hợp lực và $F_1$ thỏa mãn $\tan \varphi = \frac{8}{6}$ nên $\varphi \approx 53^\circ$ .

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Ném ngang một vật từ độ cao $45,m$ (lấy $g = 10,m/s^2$ ). Tính thời gian vật rơi.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Một vật chuyển động thẳng chậm dần đều với vận tốc ban đầu $12,m/s$ và gia tốc $-2,m/s^2$ . Tính vận tốc của vật sau $3,s$ .

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Với dữ kiện bài 14, tính quãng đường vật đi được sau $3,s$ .

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Lực là vectơ, đơn vị niutơn $(\text{N})$ ."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Tổng hợp lực theo quy tắc hình bình hành; phân tích lực là việc ngược lại."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Lực là đại lượng vectơ, đặc trưng cho tác dụng của vật này lên vật khác, có thể làm biến đổi vận tốc hoặc làm biến dạng vật."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Khi nhiều lực cùng tác dụng lên một vật, chúng có thể được thay bằng một lực duy nhất gọi là hợp lực, có tác dụng tương đương."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Lực là đại lượng vectơ, đặc trưng cho tác dụng của vật này lên vật khác, có thể làm biến đổi vận tốc hoặc làm biến dạng vật. Lực được biểu diễn bằng mũi tên: gốc đặt tại điểm đặt lực, hướng theo hướng của lực, độ dài tỉ lệ với độ lớn của lực, đơn vị là niutơn $(\text{N})$ .
- Tổng kết ghi nhớ: Lực là vectơ, đơn vị niutơn $(\text{N})$ .; Tổng hợp lực theo quy tắc hình bình hành; phân tích lực là việc ngược lại.; Vật cân bằng khi hợp lực bằng không.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Hai lực $F_1 = 6\ \text{N}$ và $F_2 = 8\ \text{N}$ cùng tác dụng lên một vật, hợp với nhau góc $90^\circ$ . Tính độ lớn hợp lực và góc hợp lực tạo với $F_1$ .
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 13: Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực (Lực là vectơ, đơn vị niutơn $(\text{N})$ .; Tổng hợp lực theo quy tắc hình bình hành; phân tích lực là việc ngược lại.; Vật cân bằng khi hợp lực bằng không.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải. Vì $\cos 90^\circ = 0$ nên $F = \sqrt{6^2 + 8^2} = 10\ \text{N}$ . Góc giữa hợp lực và $F_1$ thỏa mãn $\tan \varphi = \frac{8}{6}$ nên $\varphi \approx 53^\circ$ .
Bài 4: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.
Bài 5: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.
Bài 6: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 13: Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực? A. Lực là vectơ, đơn vị niutơn

(\text{N})

. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Hai lực $F_1 = 6\ \text{N}$ và $F_2 = 8\ \text{N}$ cùng tác dụng lên một vật, hợp với nhau góc $90^\circ$ . Tính độ lớn hợp lực và góc hợp lực tạo với $F_1$ .

Lời giải. Vì $\cos 90^\circ = 0$ nên $F = \sqrt{6^2 + 8^2} = 10\ \text{N}$ . Góc giữa hợp lực và $F_1$ thỏa mãn $\tan \varphi = \frac{8}{6}$ nên $\varphi \approx 53^\circ$ .

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Ném ngang một vật từ độ cao

45,m

(lấy

g = 10,m/s^2

). Tính thời gian vật rơi.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Một vật chuyển động thẳng chậm dần đều với vận tốc ban đầu

12,m/s

và gia tốc

-2,m/s^2

. Tính vận tốc của vật sau

3,s

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Với dữ kiện bài 14, tính quãng đường vật đi được sau

3,s

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Lực là vectơ, đơn vị niutơn $(\text{N})$ ."
Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Tổng hợp lực theo quy tắc hình bình hành; phân tích lực là việc ngược lại."
Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Lực là đại lượng vectơ, đặc trưng cho tác dụng của vật này lên vật khác, có thể làm biến đổi vận tốc hoặc làm biến dạng vật."
Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Khi nhiều lực cùng tác dụng lên một vật, chúng có thể được thay bằng một lực duy nhất gọi là hợp lực, có tác dụng tương đương."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Lực là đại lượng vectơ, đặc trưng cho tác dụng của vật này lên vật khác, có thể làm biến đổi vận tốc hoặc làm biến dạng vật. Lực được biểu diễn bằng mũi tên: gốc đặt tại điểm đặt lực, hướng theo hướng của lực, độ dài tỉ lệ với độ lớn của lực, đơn vị là niutơn $(\text{N})$ .
Tổng kết ghi nhớ: Lực là vectơ, đơn vị niutơn $(\text{N})$ .; Tổng hợp lực theo quy tắc hình bình hành; phân tích lực là việc ngược lại.; Vật cân bằng khi hợp lực bằng không.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Hai lực $F_1 = 6\ \text{N}$ và $F_2 = 8\ \text{N}$ cùng tác dụng lên một vật, hợp với nhau góc $90^\circ$ . Tính độ lớn hợp lực và góc hợp lực tạo với $F_1$ .
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 13: Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực (Lực là vectơ, đơn vị niutơn $(\text{N})$ .; Tổng hợp lực theo quy tắc hình bình hành; phân tích lực là việc ngược lại.; Vật cân bằng khi hợp lực bằng không.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải. Vì $\cos 90^\circ = 0$ nên $F = \sqrt{6^2 + 8^2} = 10\ \text{N}$ . Góc giữa hợp lực và $F_1$ thỏa mãn $\tan \varphi = \frac{8}{6}$ nên $\varphi \approx 53^\circ$ .

Bài 4: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.

Bài 5: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.

Bài 6: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.