1. Kiến thức trọng tâm
Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 là cuộc cách mạng gắn liền với công nghệ số, kết nối vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), rô-bốt và in 3D. Trong sản xuất cơ khí, tự động hóa là việc dùng máy móc, rô-bốt và hệ thống điều khiển thay thế một phần hoặc toàn bộ lao động chân tay của con người, giúp dây chuyền vận hành chính xác, liên tục và an toàn hơn.
Nhờ cảm biến và kết nối mạng, máy móc có thể tự thu thập dữ liệu, tự điều chỉnh thông số và báo lỗi khi gặp sự cố. Người vận hành giám sát quá trình qua màn hình máy tính, không cần đứng trực tiếp bên máy. Các nhà máy thông minh kết nối toàn bộ khâu từ thiết kế, gia công, lắp ráp đến kiểm tra chất lượng thành một hệ thống thống nhất.
Tự động hóa mang lại nhiều lợi ích: tăng năng suất, giảm sai sót, tiết kiệm nguyên liệu và năng lượng, bảo đảm chất lượng sản phẩm đồng đều, giảm lao động nặng nhọc và nguy hiểm. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra yêu cầu mới: người lao động phải có trình độ tin học, kĩ thuật số và khả năng vận hành, bảo trì hệ thống tự động.
2. Ví dụ minh họa
Một xưởng cơ khí trước đây dùng 10 công nhân để hàn khung xe, mỗi ngày làm được 40 khung, tỉ lệ lỗi khoảng 5%. Sau khi lắp hai cánh tay rô-bốt hàn tự động điều khiển bằng máy tính, xưởng chỉ cần 3 công nhân giám sát, mỗi ngày làm được 90 khung, tỉ lệ lỗi giảm còn dưới 1%.
3. Ghi nhớ
- Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 gắn với IoT, AI, dữ liệu lớn, rô-bốt và in 3D.
- Tự động hóa là dùng máy móc, hệ thống điều khiển thay lao động chân tay trong sản xuất.
- Lợi ích: năng suất cao, chất lượng đồng đều, tiết kiệm vật liệu và năng lượng, an toàn hơn.
- Người lao động cần có kĩ năng tin học, lập trình và bảo trì hệ thống tự động.