1. Kiến thức trọng tâm
Sản xuất cơ khí là ngành có nhiều nguy cơ mất an toàn: máy cắt, máy mài, máy hàn tạo ra tia lửa, mảnh kim loại văng, tiếng ồn, bụi kim loại và khí độc. Tai nạn có thể xảy ra nếu người lao động không tuân thủ quy trình, không dùng đồ bảo hộ hoặc máy móc không được kiểm tra định kì. Vì vậy, an toàn lao động là yêu cầu bắt buộc trong mọi xưởng cơ khí.
Người lao động phải đội mũ bảo hộ, đeo kính, găng tay, khẩu trang và giày bảo hộ phù hợp với từng công việc. Trước khi vận hành, cần kiểm tra máy, nguồn điện, thiết bị che chắn. Khi máy đang chạy, tuyệt đối không dùng tay chạm vào bộ phận chuyển động, không sửa chữa khi chưa ngắt điện.
Bên cạnh đó, sản xuất cơ khí còn ảnh hưởng đến môi trường: nước thải chứa dầu mỡ, kim loại nặng; khí thải từ hàn, sơn; chất thải rắn như phoi bào, xỉ hàn. Các biện pháp bảo vệ môi trường gồm thu gom và xử lí chất thải đúng quy định, tái chế phoi kim loại, dùng công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng và trồng cây xanh quanh nhà xưởng.
2. Ví dụ minh họa
Trong giờ thực hành, bạn Minh được giao mài một chi tiết thép. Trước khi làm, Minh kiểm tra đá mài, đeo kính bảo hộ, găng tay và buộc gọn tóc, tay áo. Khi một mảnh kim loại văng ra, kính bảo hộ đã bảo vệ mắt của Minh.
Ví dụ cho thấy thói quen tuân thủ quy định an toàn và giữ vệ sinh môi trường không tốn nhiều thời gian nhưng giúp tránh tai nạn và giữ xưởng sạch đẹp. Mỗi học sinh khi vào xưởng đều phải thực hiện đầy đủ các bước này.
3. Ghi nhớ
- Nguy cơ trong sản xuất cơ khí: tia lửa, mảnh kim loại, tiếng ồn, bụi, khí độc, điện giật.
- Luôn dùng đồ bảo hộ, kiểm tra máy trước khi vận hành, ngắt điện trước khi sửa chữa.
- Bảo vệ môi trường: thu gom, xử lí chất thải đúng quy định, tái chế phoi kim loại, dùng công nghệ sạch.
- An toàn lao động và bảo vệ môi trường là trách nhiệm của mọi người trong xưởng.