1. Kiến thức trọng tâm
Động cơ đốt trong là loại động cơ nhiệt, trong đó nhiên liệu được đốt cháy trực tiếp bên trong xi-lanh, tạo ra khí nóng có áp suất cao đẩy pít-tông chuyển động, biến nhiệt năng thành cơ năng. Đây là loại động cơ phổ biến nhất hiện nay, dùng trên ô tô, xe máy, máy kéo, tàu thủy và nhiều máy công tác.
Theo nhiên liệu sử dụng, động cơ đốt trong gồm động cơ xăng và động cơ đi-ê-zen. Động cơ xăng đốt cháy hỗn hợp xăng và không khí nhờ tia lửa điện từ bugi. Động cơ đi-ê-zen đốt cháy nhờ nhiên liệu tự bốc cháy khi bị nén ở áp suất và nhiệt độ cao. Theo số kì làm việc, có động cơ 4 kì và động cơ 2 kì; theo số xi-lanh, có động cơ một xi-lanh và nhiều xi-lanh.
Cấu tạo chung của động cơ đốt trong gồm hai phần chính: phần cố định (thân máy, nắp máy, xi-lanh) và phần chuyển động (pít-tông, thanh truyền, trục khuỷu). Ngoài ra còn có các hệ thống phục vụ: hệ thống nhiên liệu, hệ thống đánh lửa, hệ thống bôi trơn, hệ thống làm mát, hệ thống phân phối khí và hệ thống khởi động. Các bộ phận phối hợp nhịp nhàng để động cơ làm việc ổn định.
2. Ví dụ minh họa
Chiếc xe máy của gia đình bạn Mai dùng động cơ xăng 4 kì, một xi-lanh. Khi Mai đạp cần khởi động, pít-tông chuyển động, hút hỗn hợp xăng và không khí vào xi-lanh, nén lại rồi bugi đánh lửa đốt cháy.
Ví dụ cho thấy chỉ với một xi-lanh nhỏ, động cơ đã biến xăng thành chuyển động của xe. Nếu bugi hỏng hoặc thiếu xăng, động cơ sẽ không nổ máy. Vì vậy, mỗi hệ thống trong động cơ đều quan trọng và cần được bảo dưỡng.
3. Ghi nhớ
- Động cơ đốt trong đốt nhiên liệu trong xi-lanh, biến nhiệt năng thành cơ năng.
- Phân loại: động cơ xăng và động cơ đi-ê-zen; động cơ 4 kì và 2 kì.
- Cấu tạo gồm phần cố định (thân máy, xi-lanh) và phần chuyển động (pít-tông, trục khuỷu).
- Các hệ thống phục vụ: nhiên liệu, đánh lửa, bôi trơn, làm mát, phân phối khí, khởi động.