1. Kiến thức trọng tâm
Toàn cầu hóa kinh tế là quá trình liên kết, phụ thuộc lẫn nhau ngày càng tăng giữa các nền kinh tế trên thế giới. Biểu hiện của toàn cầu hóa gồm: thương mại quốc tế phát triển mạnh, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng nhanh, thị trường tài chính toàn cầu hình thành, các công ty đa quốc gia mở rộng hoạt động và sự di chuyển lao động, công nghệ diễn ra sôi động.
Khu vực hóa kinh tế là quá trình các nước trong cùng một khu vực địa lí liên kết chặt chẽ với nhau về kinh tế, hình thành các tổ chức như ASEAN, EU, NAFTA (nay là USMCA). Khu vực hóa vừa là một bước đệm, vừa là một bộ phận của toàn cầu hóa.
Toàn cầu hóa mang lại cơ hội mở rộng thị trường, tiếp cận vốn, công nghệ và học hỏi kinh nghiệm quản lí. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra thách thức: cạnh tranh gay gắt, nguy cơ phụ thuộc, chênh lệch giàu nghèo và ô nhiễm môi trường có thể gia tăng.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Một công ty sản xuất điện thoại đặt nhà máy lắp ráp ở Việt Nam, mua linh kiện từ Hàn Quốc, Nhật Bản và bán sản phẩm sang Mỹ, châu Âu. Hiện tượng này phản ánh xu hướng nào?
Lời giải: Đây là biểu hiện của toàn cầu hóa kinh tế: quá trình sản xuất được phân công trên phạm vi toàn cầu, hàng hóa lưu thông giữa nhiều quốc gia, công ty đa quốc gia tận dụng lợi thế của từng nước để giảm chi phí và mở rộng thị trường.
3. Ghi nhớ
- Toàn cầu hóa: liên kết kinh tế toàn thế giới, thương mại và đầu tư tăng nhanh.
- Khu vực hóa: liên kết kinh tế trong một khu vực địa lí, ví dụ ASEAN, EU.
- Toàn cầu hóa vừa tạo cơ hội, vừa đặt ra thách thức cho các nước.