Bài tập ôn – Địa lí 11 – HK1 (15 phút)

Phạm vi: Bài 1–5 (các nhóm nước; toàn cầu hóa, khu vực hóa; tổ chức quốc tế; kinh tế tri thức).

Phần 1: Cơ bản

1. Nêu khái niệm nhóm nước phát triển.
2. Kể tên 3 quốc gia thuộc nhóm nước phát triển.
3. Nêu hai đặc điểm của nhóm nước đang phát triển.
4. Toàn cầu hóa là gì?
5. Nêu hai biểu hiện của toàn cầu hóa kinh tế.
6. Khu vực hóa kinh tế là gì?
7. Kể tên 3 tổ chức quốc tế lớn.
8. Liên hợp quốc được thành lập năm nào? Trụ sở chính đặt ở đâu?
9. WTO là tổ chức gì? Nêu một vai trò của WTO.
10. HDI là gì? HDI cao phản ánh điều gì?
11. Nêu một cơ hội mà toàn cầu hóa mang lại cho các nước đang phát triển.
12. Nêu một thách thức của toàn cầu hóa đối với các nước đang phát triển.
13. Kinh tế tri thức là gì?
14. Nêu hai đặc trưng của kinh tế tri thức.
15. Vì sao tri thức trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp trong kinh tế tri thức?
16. Nêu một ví dụ về ngành kinh tế tri thức.

Phần 2: Nâng cao

1. Phân tích sự khác biệt giữa toàn cầu hóa và khu vực hóa kinh tế.
2. Giải thích vì sao các nước đang phát triển vừa có cơ hội vừa đối mặt với thách thức trong toàn cầu hóa.
3. Nêu vai trò của Liên hợp quốc trong việc duy trì hòa bình thế giới.
4. Phân tích vai trò của khoa học – công nghệ trong nền kinh tế tri thức.
5. Vì sao nói toàn cầu hóa là xu thế khách quan, không thể đảo ngược?
6. Một quốc gia đang phát triển cần làm gì để tận dụng cơ hội của toàn cầu hóa? Nêu hai giải pháp.
7. So sánh trình độ phát triển kinh tế giữa nhóm nước phát triển và nhóm nước đang phát triển qua ba tiêu chí: GDP bình quân đầu người, cơ cấu kinh tế, HDI.
8. Nêu và giải thích một thách thức an ninh toàn cầu hiện nay.

Đáp án

1. Nhóm nước phát triển là nhóm nước có trình độ phát triển kinh tế – xã hội cao, GDP bình quân đầu người cao, cơ cấu kinh tế hiện đại, HDI cao.
2. Ví dụ: Nhật Bản, Đức, Hoa Kỳ (chấp nhận các đáp án đúng khác).
3. GDP bình quân đầu người thấp hơn nhóm phát triển; nông nghiệp còn chiếm tỉ trọng đáng kể; HDI ở mức trung bình hoặc thấp.
4. Toàn cầu hóa là quá trình tăng cường liên kết, phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia trên thế giới về kinh tế, văn hóa, khoa học – công nghệ…
5. Thương mại quốc tế mở rộng; đầu tư nước ngoài tăng mạnh; các công ty đa quốc gia hoạt động toàn cầu.
6. Khu vực hóa kinh tế là xu hướng các nước trong một khu vực tăng cường liên kết, hợp tác kinh tế với nhau.
7. Ví dụ: Liên hợp quốc, WTO, IMF, Ngân hàng Thế giới, ASEAN, EU.
8. Năm 1945; trụ sở chính tại Niu Oóc (Hoa Kỳ).
9. WTO là Tổ chức Thương mại Thế giới; vai trò: thúc đẩy thương mại tự do, giải quyết tranh chấp thương mại giữa các nước thành viên.
10. HDI là Chỉ số phát triển con người; HDI cao phản ánh mức sống, giáo dục và sức khỏe của người dân ở mức cao.
11. Ví dụ: mở rộng thị trường xuất khẩu; thu hút đầu tư nước ngoài; tiếp cận công nghệ mới.
12. Ví dụ: cạnh tranh gay gắt; nguy cơ phụ thuộc vào thị trường, doanh nghiệp nước ngoài.
13. Kinh tế tri thức là nền kinh tế dựa chủ yếu vào tri thức, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo để tạo ra giá trị.
14. Tri thức là lực lượng sản xuất trực tiếp; tỉ trọng các ngành công nghệ cao, dịch vụ tri thức lớn; lao động có trình độ cao.
15. Vì tri thức, công nghệ quyết định năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm nhiều hơn tài nguyên hay lao động giá rẻ.
16. Ví dụ: công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghiệp phần mềm.
17. Toàn cầu hóa mang phạm vi toàn thế giới; khu vực hóa mang phạm vi một khu vực địa lí. Khu vực hóa vừa là một bước, vừa là phản ứng trước toàn cầu hóa.
18. Cơ hội: thị trường, vốn, công nghệ. Thách thức: cạnh tranh gay gắt, nguy cơ phụ thuộc, tụt hậu nếu không kịp đổi mới.
19. Liên hợp quốc là diễn đàn duy trì hòa bình, ngăn ngừa xung đột, gìn giữ hòa bình, hỗ trợ nhân đạo và phát triển.
20. Khoa học – công nghệ tạo ra sản phẩm mới, nâng cao năng suất, giảm chi phí, tạo lợi thế cạnh tranh.
21. Vì sự phát triển của lực lượng sản xuất, phân công lao động quốc tế và tiến bộ khoa học – công nghệ thúc đẩy các nước gắn kết chặt chẽ với nhau.
22. Ví dụ: nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư; đổi mới công nghệ.
23. Nhóm phát triển: GDP/người cao, dịch vụ chiếm tỉ trọng lớn, HDI cao. Nhóm đang phát triển: GDP/người thấp hơn, nông nghiệp còn tỉ trọng đáng kể, HDI trung bình/thấp.
24. Ví dụ: biến đổi khí hậu — gây thiên tai, nước biển dâng, ảnh hưởng sản xuất và đời sống; hoặc dịch bệnh, khủng bố, xung đột…