Bài tập — Bài 7: Sulfur và sulfur dioxide

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 7: Sulfur và sulfur dioxide? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Sulfur có số oxi hoá $-2$ , $0$ , $+4$ , $+6$ , vừa có tính oxi hoá vừa có tính khử. $SO_2$ là khí mùi hắc, có tính khử mạnh, làm mất màu dung dịch $Br_2$ và thuốc tím. $SO_2$ là nguyên liệu sản xuất $H_2SO_4$ nhưng cũng gây mưa acid. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 7: Sulfur và sulfur dioxide, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Sulfur có các số oxi hoá $-2$ , $0$ , $+4$ , $+6$ , trong đó $-2$ trong $H_2S$ , $0$ trong S đơn chất, $+4$ trong $SO_2$ , $+6$ trong $H_2SO_4$ .

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 7: Sulfur và sulfur dioxide, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Sulfur là nguyên tố thuộc nhóm VIA, chu kì 3, có cấu hình electron lớp ngoài cùng $3s^23p^4$ . B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 7: Sulfur và sulfur dioxide, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Sulfur vừa có tính oxi hoá vừa có tính khử. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 7: Sulfur và sulfur dioxide, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Đốt cháy sulfur trong oxygen: $S + O_2 \xrightarrow{t^\circ} SO_2$ . Khí $SO_2$ sinh ra có mùi hắc, làm mất màu dung dịch bromine. Nhận biết $SO_2$ bằng phản ứng với dung dịch $Br_2$ màu nâu đỏ: dung dịch mất màu chứng tỏ có $SO_2$ .

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 7: Sulfur và sulfur dioxide để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Tính thể tích $SO_2$ ở điều kiện chuẩn thu được khi đốt $6,4$ gam sulfur trong oxygen dư. Số mol sulfur là $6,4 / 32 = 0,2$ mol, tạo $0,2$ mol $SO_2$ , tương ứng $0,2 \times 24,79 = 4,958$ lít.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Tính $[H^+]$ trong dung dịch $HF$ 0,1 M. Biết $K_a$ của $HF$ là $6,6 \times 10^{-4}$ .

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Trộn 200 mL dung dịch $HCl$ 0,1 M với 100 mL dung dịch $NaOH$ 0,1 M. Tính pH của dung dịch thu được.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Cho phản ứng $CaCO_3(s) \rightleftharpoons CaO(s) + CO_2(g)$ . Viết biểu thức $K_c$ của phản ứng.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Sulfur có số oxi hoá $-2$ , $0$ , $+4$ , $+6$ , vừa có tính oxi hoá vừa có tính khử. $SO_2$ là khí mùi hắc, có tính khử mạnh, làm mất màu dung dịch $Br_2$ và thuốc tím. $SO_2$ là nguyên liệu sản xuất $H_2SO_4$ nhưng cũng gây mưa acid."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Sulfur có các số oxi hoá $-2$ , $0$ , $+4$ , $+6$ , trong đó $-2$ trong $H_2S$ , $0$ trong S đơn chất, $+4$ trong $SO_2$ , $+6$ trong $H_2SO_4$ ."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sulfur là nguyên tố thuộc nhóm VIA, chu kì 3, có cấu hình electron lớp ngoài cùng $3s^23p^4$ ."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Sulfur vừa có tính oxi hoá vừa có tính khử."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sulfur là nguyên tố thuộc nhóm VIA, chu kì 3, có cấu hình electron lớp ngoài cùng $3s^23p^4$ . Sulfur có các số oxi hoá $-2$ , $0$ , $+4$ , $+6$ , trong đó $-2$ trong $H_2S$ , $0$ trong S đơn chất, $+4$ trong $SO_2$ , $+6$ trong $H_2SO_4$ .
- Tổng kết ghi nhớ: Sulfur có số oxi hoá $-2$ , $0$ , $+4$ , $+6$ , vừa có tính oxi hoá vừa có tính khử. $SO_2$ là khí mùi hắc, có tính khử mạnh, làm mất màu dung dịch $Br_2$ và thuốc tím. $SO_2$ là nguyên liệu sản xuất $H_2SO_4$ nhưng cũng gây mưa acid.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Đốt cháy sulfur trong oxygen: $S + O_2 \xrightarrow{t^\circ} SO_2$ . Khí $SO_2$ sinh ra có mùi hắc, làm mất màu dung dịch bromine. Nhận biết $SO_2$ bằng phản ứng với dung dịch $Br_2$ màu nâu đỏ: dung dịch mất màu chứng tỏ có $SO_2$ .
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 7: Sulfur và sulfur dioxide (Sulfur có số oxi hoá $-2$ , $0$ , $+4$ , $+6$ , vừa có tính oxi hoá vừa có tính khử. $SO_2$ là khí mùi hắc, có tính khử mạnh, làm mất màu dung dịch $Br_2$ và thuốc tím. $SO_2$ là nguyên liệu sản xuất $H_2SO_4$ nhưng cũng gây mưa acid.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Tính thể tích $SO_2$ ở điều kiện chuẩn thu được khi đốt $6,4$ gam sulfur trong oxygen dư. Số mol sulfur là $6,4 / 32 = 0,2$ mol, tạo $0,2$ mol $SO_2$ , tương ứng $0,2 \times 24,79 = 4,958$ lít.
Bài 4: $[H^+] \approx 8,12 \times 10^{-3}$ M
Bài 5: $H^+$ dư $0,01$ mol trong 0,3 L; $[H^+] \approx 0,0333$ M; pH ≈ 1,48
Bài 6: $K_c = [CO_2]$ (chất rắn không có mặt trong biểu thức $K_c$ )

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

-2

0

+4

+6

, vừa có tính oxi hoá vừa có tính khử.

SO_2

là khí mùi hắc, có tính khử mạnh, làm mất màu dung dịch

Br_2

và thuốc tím.

SO_2

là nguyên liệu sản xuất

H_2SO_4

nhưng cũng gây mưa acid. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

-2

0

+4

+6

, trong đó

-2

trong

H_2S

0

trong S đơn chất,

+4

trong

SO_2

+6

trong

H_2SO_4

3s^23p^4

. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Đốt cháy sulfur trong oxygen: $S + O_2 \xrightarrow{t^\circ} SO_2$ . Khí $SO_2$ sinh ra có mùi hắc, làm mất màu dung dịch bromine. Nhận biết $SO_2$ bằng phản ứng với dung dịch $Br_2$ màu nâu đỏ: dung dịch mất màu chứng tỏ có $SO_2$ .

Tính thể tích $SO_2$ ở điều kiện chuẩn thu được khi đốt $6,4$ gam sulfur trong oxygen dư. Số mol sulfur là $6,4 / 32 = 0,2$ mol, tạo $0,2$ mol $SO_2$ , tương ứng $0,2 \times 24,79 = 4,958$ lít.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Tính

[H^+]

trong dung dịch

HF

0,1 M. Biết

K_a

của

HF

là

6,6 \times 10^{-4}

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Trộn 200 mL dung dịch

HCl

0,1 M với 100 mL dung dịch

NaOH

0,1 M. Tính pH của dung dịch thu được.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Cho phản ứng

CaCO_3(s) \rightleftharpoons CaO(s) + CO_2(g)

. Viết biểu thức

K_c

của phản ứng.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Sulfur có số oxi hoá $-2$ , $0$ , $+4$ , $+6$ , vừa có tính oxi hoá vừa có tính khử. $SO_2$ là khí mùi hắc, có tính khử mạnh, làm mất màu dung dịch $Br_2$ và thuốc tím. $SO_2$ là nguyên liệu sản xuất $H_2SO_4$ nhưng cũng gây mưa acid."
Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Sulfur có các số oxi hoá $-2$ , $0$ , $+4$ , $+6$ , trong đó $-2$ trong $H_2S$ , $0$ trong S đơn chất, $+4$ trong $SO_2$ , $+6$ trong $H_2SO_4$ ."
Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sulfur là nguyên tố thuộc nhóm VIA, chu kì 3, có cấu hình electron lớp ngoài cùng $3s^23p^4$ ."
Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Sulfur vừa có tính oxi hoá vừa có tính khử."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sulfur là nguyên tố thuộc nhóm VIA, chu kì 3, có cấu hình electron lớp ngoài cùng $3s^23p^4$ . Sulfur có các số oxi hoá $-2$ , $0$ , $+4$ , $+6$ , trong đó $-2$ trong $H_2S$ , $0$ trong S đơn chất, $+4$ trong $SO_2$ , $+6$ trong $H_2SO_4$ .
Tổng kết ghi nhớ: Sulfur có số oxi hoá $-2$ , $0$ , $+4$ , $+6$ , vừa có tính oxi hoá vừa có tính khử. $SO_2$ là khí mùi hắc, có tính khử mạnh, làm mất màu dung dịch $Br_2$ và thuốc tím. $SO_2$ là nguyên liệu sản xuất $H_2SO_4$ nhưng cũng gây mưa acid.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Đốt cháy sulfur trong oxygen: $S + O_2 \xrightarrow{t^\circ} SO_2$ . Khí $SO_2$ sinh ra có mùi hắc, làm mất màu dung dịch bromine. Nhận biết $SO_2$ bằng phản ứng với dung dịch $Br_2$ màu nâu đỏ: dung dịch mất màu chứng tỏ có $SO_2$ .
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 7: Sulfur và sulfur dioxide (Sulfur có số oxi hoá $-2$ , $0$ , $+4$ , $+6$ , vừa có tính oxi hoá vừa có tính khử. $SO_2$ là khí mùi hắc, có tính khử mạnh, làm mất màu dung dịch $Br_2$ và thuốc tím. $SO_2$ là nguyên liệu sản xuất $H_2SO_4$ nhưng cũng gây mưa acid.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Tính thể tích $SO_2$ ở điều kiện chuẩn thu được khi đốt $6,4$ gam sulfur trong oxygen dư. Số mol sulfur là $6,4 / 32 = 0,2$ mol, tạo $0,2$ mol $SO_2$ , tương ứng $0,2 \times 24,79 = 4,958$ lít.

Bài 4:

[H^+] \approx 8,12 \times 10^{-3}

Bài 5:

H^+

dư

0,01

mol trong 0,3 L;

[H^+] \approx 0,0333

M; pH ≈ 1,48

Bài 6:

K_c = [CO_2]

(chất rắn không có mặt trong biểu thức

K_c

)