Bài tập — Bài 8: Sulfuric acid và muối sulfate

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 8: Sulfuric acid và muối sulfate? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. $H_2SO_4$ loãng là acid mạnh; $H_2SO_4$ đặc có tính oxi hoá mạnh và tính háo nước, pha loãng phải rót acid vào nước. Nhận biết $SO_4^{2-}$ bằng $Ba^{2+}$ cho kết tủa trắng $BaSO_4$ không tan trong acid.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 8: Sulfuric acid và muối sulfate, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. $H_2SO_4$ đậm đặc là chất lỏng sánh như dầu, không màu, không bay hơi, tan vô hạn trong nước và toả rất nhiều nhiệt khi pha loãng. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 8: Sulfuric acid và muối sulfate, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Acid sulfuric ( $H_2SO_4$ ) là một trong những hoá chất quan trọng nhất của công nghiệp hoá chất. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 8: Sulfuric acid và muối sulfate, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Khi pha loãng, phải rót từ từ acid vào nước, tuyệt đối không làm ngược lại. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 8: Sulfuric acid và muối sulfate, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Đồng tác dụng với $H_2SO_4$ đặc, nóng: $Cu + 2H_2SO_4 \rightarrow CuSO_4 + SO_2 + 2H_2O$ . Khí $SO_2$ mùi hắc thoát ra, dung dịch chuyển sang màu xanh của $CuSO_4$ . Với $H_2SO_4$ loãng, đồng không phản ứng vì đồng đứng sau hydrogen trong dãy hoạt động hoá học.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 8: Sulfuric acid và muối sulfate để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Nhận biết dung dịch $Na_2SO_4$ : nhỏ dung dịch $BaCl_2$ vào, xuất hiện kết tủa trắng $BaSO_4$ không tan khi thêm $HCl$ : $Na_2SO_4 + BaCl_2 \rightarrow BaSO_4 + 2NaCl$ .

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Vì sao tăng áp suất không làm chuyển dịch cân bằng $H_2(g) + I_2(g) \rightleftharpoons 2HI(g)$ ?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Tính pH của dung dịch $CH_3COONa$ 0,1 M. Biết $K_a$ của $CH_3COOH$ là $1,8 \times 10^{-5}$ .

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Trộn 100 mL dung dịch $HCl$ 0,2 M với 100 mL dung dịch $NH_3$ 0,2 M. pH của dung dịch thu được < 7, = 7 hay > 7? Giải thích. ---

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: " $H_2SO_4$ loãng là acid mạnh; $H_2SO_4$ đặc có tính oxi hoá mạnh và tính háo nước, pha loãng phải rót acid vào nước. Nhận biết $SO_4^{2-}$ bằng $Ba^{2+}$ cho kết tủa trắng $BaSO_4$ không tan trong acid."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: " $H_2SO_4$ đậm đặc là chất lỏng sánh như dầu, không màu, không bay hơi, tan vô hạn trong nước và toả rất nhiều nhiệt khi pha loãng."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Acid sulfuric ( $H_2SO_4$ ) là một trong những hoá chất quan trọng nhất của công nghiệp hoá chất."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Khi pha loãng, phải rót từ từ acid vào nước, tuyệt đối không làm ngược lại."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Acid sulfuric ( $H_2SO_4$ ) là một trong những hoá chất quan trọng nhất của công nghiệp hoá chất. $H_2SO_4$ đậm đặc là chất lỏng sánh như dầu, không màu, không bay hơi, tan vô hạn trong nước và toả rất nhiều nhiệt khi pha loãng.
- Tổng kết ghi nhớ: $H_2SO_4$ loãng là acid mạnh; $H_2SO_4$ đặc có tính oxi hoá mạnh và tính háo nước, pha loãng phải rót acid vào nước. Nhận biết $SO_4^{2-}$ bằng $Ba^{2+}$ cho kết tủa trắng $BaSO_4$ không tan trong acid.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Đồng tác dụng với $H_2SO_4$ đặc, nóng: $Cu + 2H_2SO_4 \rightarrow CuSO_4 + SO_2 + 2H_2O$ . Khí $SO_2$ mùi hắc thoát ra, dung dịch chuyển sang màu xanh của $CuSO_4$ . Với $H_2SO_4$ loãng, đồng không phản ứng vì đồng đứng sau hydrogen trong dãy hoạt động hoá học.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 8: Sulfuric acid và muối sulfate ( $H_2SO_4$ loãng là acid mạnh; $H_2SO_4$ đặc có tính oxi hoá mạnh và tính háo nước, pha loãng phải rót acid vào nước. Nhận biết $SO_4^{2-}$ bằng $Ba^{2+}$ cho kết tủa trắng $BaSO_4$ không tan trong acid.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Nhận biết dung dịch $Na_2SO_4$ : nhỏ dung dịch $BaCl_2$ vào, xuất hiện kết tủa trắng $BaSO_4$ không tan khi thêm $HCl$ : $Na_2SO_4 + BaCl_2 \rightarrow BaSO_4 + 2NaCl$ .
Bài 4: Vì số mol khí ở hai vế bằng nhau (2 = 2)
Bài 5: $K_b = \frac{K_w}{K_a} \approx 5,56 \times 10^{-10}$ ; $[OH^-] \approx 7,45 \times 10^{-6}$ M; pOH ≈ 5,13; pH ≈ 8,87
Bài 6: pH < 7 vì tạo thành $NH_4Cl$ , ion $NH_4^+$ bị thủy phân tạo $H^+$

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

H_2SO_4

loãng là acid mạnh;

H_2SO_4

đặc có tính oxi hoá mạnh và tính háo nước, pha loãng phải rót acid vào nước. Nhận biết

SO_4^{2-}

bằng

Ba^{2+}

cho kết tủa trắng

BaSO_4

không tan trong acid.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 8: Sulfuric acid và muối sulfate, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A.

H_2SO_4

đậm đặc là chất lỏng sánh như dầu, không màu, không bay hơi, tan vô hạn trong nước và toả rất nhiều nhiệt khi pha loãng. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

H_2SO_4

) là một trong những hoá chất quan trọng nhất của công nghiệp hoá chất. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Đồng tác dụng với $H_2SO_4$ đặc, nóng: $Cu + 2H_2SO_4 \rightarrow CuSO_4 + SO_2 + 2H_2O$ . Khí $SO_2$ mùi hắc thoát ra, dung dịch chuyển sang màu xanh của $CuSO_4$ . Với $H_2SO_4$ loãng, đồng không phản ứng vì đồng đứng sau hydrogen trong dãy hoạt động hoá học.

Nhận biết dung dịch $Na_2SO_4$ : nhỏ dung dịch $BaCl_2$ vào, xuất hiện kết tủa trắng $BaSO_4$ không tan khi thêm $HCl$ : $Na_2SO_4 + BaCl_2 \rightarrow BaSO_4 + 2NaCl$ .

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Vì sao tăng áp suất không làm chuyển dịch cân bằng

H_2(g) + I_2(g) \rightleftharpoons 2HI(g)

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Tính pH của dung dịch

CH_3COONa

0,1 M. Biết

K_a

của

CH_3COOH

là

1,8 \times 10^{-5}

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Trộn 100 mL dung dịch

HCl

0,2 M với 100 mL dung dịch

NH_3

0,2 M. pH của dung dịch thu được < 7, = 7 hay > 7? Giải thích. ---

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: " $H_2SO_4$ loãng là acid mạnh; $H_2SO_4$ đặc có tính oxi hoá mạnh và tính háo nước, pha loãng phải rót acid vào nước. Nhận biết $SO_4^{2-}$ bằng $Ba^{2+}$ cho kết tủa trắng $BaSO_4$ không tan trong acid."
Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: " $H_2SO_4$ đậm đặc là chất lỏng sánh như dầu, không màu, không bay hơi, tan vô hạn trong nước và toả rất nhiều nhiệt khi pha loãng."
Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Acid sulfuric ( $H_2SO_4$ ) là một trong những hoá chất quan trọng nhất của công nghiệp hoá chất."
Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Khi pha loãng, phải rót từ từ acid vào nước, tuyệt đối không làm ngược lại."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Acid sulfuric ( $H_2SO_4$ ) là một trong những hoá chất quan trọng nhất của công nghiệp hoá chất. $H_2SO_4$ đậm đặc là chất lỏng sánh như dầu, không màu, không bay hơi, tan vô hạn trong nước và toả rất nhiều nhiệt khi pha loãng.
Tổng kết ghi nhớ: $H_2SO_4$ loãng là acid mạnh; $H_2SO_4$ đặc có tính oxi hoá mạnh và tính háo nước, pha loãng phải rót acid vào nước. Nhận biết $SO_4^{2-}$ bằng $Ba^{2+}$ cho kết tủa trắng $BaSO_4$ không tan trong acid.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Đồng tác dụng với $H_2SO_4$ đặc, nóng: $Cu + 2H_2SO_4 \rightarrow CuSO_4 + SO_2 + 2H_2O$ . Khí $SO_2$ mùi hắc thoát ra, dung dịch chuyển sang màu xanh của $CuSO_4$ . Với $H_2SO_4$ loãng, đồng không phản ứng vì đồng đứng sau hydrogen trong dãy hoạt động hoá học.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 8: Sulfuric acid và muối sulfate ( $H_2SO_4$ loãng là acid mạnh; $H_2SO_4$ đặc có tính oxi hoá mạnh và tính háo nước, pha loãng phải rót acid vào nước. Nhận biết $SO_4^{2-}$ bằng $Ba^{2+}$ cho kết tủa trắng $BaSO_4$ không tan trong acid.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Nhận biết dung dịch $Na_2SO_4$ : nhỏ dung dịch $BaCl_2$ vào, xuất hiện kết tủa trắng $BaSO_4$ không tan khi thêm $HCl$ : $Na_2SO_4 + BaCl_2 \rightarrow BaSO_4 + 2NaCl$ .

Bài 4: Vì số mol khí ở hai vế bằng nhau (2 = 2)

Bài 5:

K_b = \frac{K_w}{K_a} \approx 5,56 \times 10^{-10}

;

[OH^-] \approx 7,45 \times 10^{-6}

M; pOH ≈ 5,13; pH ≈ 8,87

Bài 6: pH < 7 vì tạo thành

NH_4Cl

, ion

NH_4^+

bị thủy phân tạo

H^+