Bài tập — Bài 1: Một số vấn đề chung về cách mạng tư sản

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 1: Một số vấn đề chung về cách mạng tư sản? A. Cách mạng tư sản do giai cấp tư sản lãnh đạo, lật đổ phong kiến, xác lập chủ nghĩa tư bản. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 1: Một số vấn đề chung về cách mạng tư sản, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Tiền đề: kinh tế hàng hóa phát triển, mâu thuẫn xã hội gay gắt, tư tưởng Khai sáng lan rộng. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 1: Một số vấn đề chung về cách mạng tư sản, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Cách mạng tư sản là cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo nhằm lật đổ chế độ phong kiến, xác lập quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 1: Một số vấn đề chung về cách mạng tư sản, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Tiền đề kinh tế: sản xuất hàng hóa và thương mại phát triển, đòi hỏi thị trường tự do và sức lao động tự do.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 1: Một số vấn đề chung về cách mạng tư sản, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Câu hỏi: Vì sao Cách mạng tư sản Anh (1642–1688) được coi là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên?

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 1: Một số vấn đề chung về cách mạng tư sản để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Cách mạng tư sản Anh là cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo thành công sớm nhất, mở đầu thời đại cận đại. Ở Anh, sản xuất hàng hóa phát triển mạnh từ thế kỉ XVI nhưng bị chế độ chuyên chế của triều đình Xtua-cơ cản trở; vua Sác-lơ I tăng thuế, đàn áp Quốc hội. Năm 1642, nội chiến bùng nổ; năm 1649, vua Sác-lơ I bị xử tử. Cách mạng vinh quang năm 1688 xác lập chế độ quân chủ lập hiến, khẳng định thắng lợi của cách mạng tư sản ở Anh.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Cách mạng tư sản là gì? Nêu nhiệm vụ cơ bản của cách mạng tư sản.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Kể tên ba cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu ở châu Âu và Bắc Mỹ trong các thế kỉ XVII – XVIII.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Vì sao cách mạng tư sản Hà Lan (thế kỉ XVI) được coi là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên trên thế giới?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Cách mạng tư sản do giai cấp tư sản lãnh đạo, lật đổ phong kiến, xác lập chủ nghĩa tư bản."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Tiền đề: kinh tế hàng hóa phát triển, mâu thuẫn xã hội gay gắt, tư tưởng Khai sáng lan rộng."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Cách mạng tư sản là cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo nhằm lật đổ chế độ phong kiến, xác lập quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Tiền đề kinh tế: sản xuất hàng hóa và thương mại phát triển, đòi hỏi thị trường tự do và sức lao động tự do."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Cách mạng tư sản là cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo nhằm lật đổ chế độ phong kiến, xác lập quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa. Nó nổ ra khi quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa đã hình thành trong lòng xã hội phong kiến nhưng bị chế độ phong kiến kìm hãm.
- Tổng kết ghi nhớ: Cách mạng tư sản do giai cấp tư sản lãnh đạo, lật đổ phong kiến, xác lập chủ nghĩa tư bản.; Tiền đề: kinh tế hàng hóa phát triển, mâu thuẫn xã hội gay gắt, tư tưởng Khai sáng lan rộng.; Tính chất: cách mạng dân chủ tư sản; quần chúng nhân dân là lực lượng chủ yếu.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao Cách mạng tư sản Anh (1642–1688) được coi là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 1: Một số vấn đề chung về cách mạng tư sản (Cách mạng tư sản do giai cấp tư sản lãnh đạo, lật đổ phong kiến, xác lập chủ nghĩa tư bản.; Tiền đề: kinh tế hàng hóa phát triển, mâu thuẫn xã hội gay gắt, tư tưởng Khai sáng lan rộng.; Tính chất: cách mạng dân chủ tư sản; quần chúng nhân dân là lực lượng chủ yếu.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Cách mạng tư sản Anh là cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo thành công sớm nhất, mở đầu thời đại cận đại. Ở Anh, sản xuất hàng hóa phát triển mạnh từ thế kỉ XVI nhưng bị chế độ chuyên chế của triều đình Xtua-cơ cản trở; vua Sác-lơ I tăng thuế, đàn áp Quốc hội. Năm 1642, nội chiến bùng nổ; năm 1649, vua Sác-lơ I bị xử tử. Cách mạng vinh quang năm 1688 xác lập chế độ quân chủ lập hiến, khẳng định thắng lợi của cách mạng tư sản ở Anh.
Bài 4: Cách mạng tư sản là cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo, nhằm lật đổ chế độ phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển. Nhiệm vụ: lật đổ chế độ phong kiến, giải phóng lực lượng sản xuất, thiết lập nhà nước tư sản.
Bài 5: Cách mạng tư sản Hà Lan (thế kỉ XVI), cách mạng tư sản Anh (1640 – 1688), Chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ (1775 – 1783), cách mạng tư sản Pháp (1789 – 1794).
Bài 6: Vì đây là cuộc cách mạng đầu tiên lật đổ ách thống trị phong kiến Tây Ban Nha, thành lập nước cộng hòa tư sản đầu tiên, mở đầu thời đại mới của các cuộc cách mạng tư sản.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Câu hỏi: Vì sao Cách mạng tư sản Anh (1642–1688) được coi là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên?

Lời giải: Cách mạng tư sản Anh là cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo thành công sớm nhất, mở đầu thời đại cận đại. Ở Anh, sản xuất hàng hóa phát triển mạnh từ thế kỉ XVI nhưng bị chế độ chuyên chế của triều đình Xtua-cơ cản trở; vua Sác-lơ I tăng thuế, đàn áp Quốc hội. Năm 1642, nội chiến bùng nổ; năm 1649, vua Sác-lơ I bị xử tử. Cách mạng vinh quang năm 1688 xác lập chế độ quân chủ lập hiến, khẳng định thắng lợi của cách mạng tư sản ở Anh.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Cách mạng tư sản là gì? Nêu nhiệm vụ cơ bản của cách mạng tư sản.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Kể tên ba cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu ở châu Âu và Bắc Mỹ trong các thế kỉ XVII – XVIII.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Cách mạng tư sản do giai cấp tư sản lãnh đạo, lật đổ phong kiến, xác lập chủ nghĩa tư bản."
Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Tiền đề: kinh tế hàng hóa phát triển, mâu thuẫn xã hội gay gắt, tư tưởng Khai sáng lan rộng."
Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Cách mạng tư sản là cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo nhằm lật đổ chế độ phong kiến, xác lập quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa."
Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Tiền đề kinh tế: sản xuất hàng hóa và thương mại phát triển, đòi hỏi thị trường tự do và sức lao động tự do."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Cách mạng tư sản là cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo nhằm lật đổ chế độ phong kiến, xác lập quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa. Nó nổ ra khi quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa đã hình thành trong lòng xã hội phong kiến nhưng bị chế độ phong kiến kìm hãm.
Tổng kết ghi nhớ: Cách mạng tư sản do giai cấp tư sản lãnh đạo, lật đổ phong kiến, xác lập chủ nghĩa tư bản.; Tiền đề: kinh tế hàng hóa phát triển, mâu thuẫn xã hội gay gắt, tư tưởng Khai sáng lan rộng.; Tính chất: cách mạng dân chủ tư sản; quần chúng nhân dân là lực lượng chủ yếu.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao Cách mạng tư sản Anh (1642–1688) được coi là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên?
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 1: Một số vấn đề chung về cách mạng tư sản (Cách mạng tư sản do giai cấp tư sản lãnh đạo, lật đổ phong kiến, xác lập chủ nghĩa tư bản.; Tiền đề: kinh tế hàng hóa phát triển, mâu thuẫn xã hội gay gắt, tư tưởng Khai sáng lan rộng.; Tính chất: cách mạng dân chủ tư sản; quần chúng nhân dân là lực lượng chủ yếu.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Cách mạng tư sản Anh là cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo thành công sớm nhất, mở đầu thời đại cận đại. Ở Anh, sản xuất hàng hóa phát triển mạnh từ thế kỉ XVI nhưng bị chế độ chuyên chế của triều đình Xtua-cơ cản trở; vua Sác-lơ I tăng thuế, đàn áp Quốc hội. Năm 1642, nội chiến bùng nổ; năm 1649, vua Sác-lơ I bị xử tử. Cách mạng vinh quang năm 1688 xác lập chế độ quân chủ lập hiến, khẳng định thắng lợi của cách mạng tư sản ở Anh.

Bài 4: Cách mạng tư sản là cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo, nhằm lật đổ chế độ phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển. Nhiệm vụ: lật đổ chế độ phong kiến, giải phóng lực lượng sản xuất, thiết lập nhà nước tư sản.

Bài 5: Cách mạng tư sản Hà Lan (thế kỉ XVI), cách mạng tư sản Anh (1640 – 1688), Chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ (1775 – 1783), cách mạng tư sản Pháp (1789 – 1794).

Bài 6: Vì đây là cuộc cách mạng đầu tiên lật đổ ách thống trị phong kiến Tây Ban Nha, thành lập nước cộng hòa tư sản đầu tiên, mở đầu thời đại mới của các cuộc cách mạng tư sản.