1. Kiến thức trọng tâm
- Vai trò: nông nghiệp đảm bảo an ninh lương thực, cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến, tạo việc làm cho một bộ phận lớn dân cư và là mặt hàng xuất khẩu quan trọng (gạo, cà phê, cao su, rau quả, thủy sản).
- Thế mạnh: đất phù sa màu mỡ ở hai đồng bằng lớn, khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, nguồn nước dồi dào, lao động cần cù, giàu kinh nghiệm; khoa học – công nghệ ngày càng được ứng dụng.
- Thực trạng: sản xuất tăng trưởng ổn định; Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu gạo, cà phê, hạt điều hàng đầu thế giới; chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản phát triển nhanh; nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ bước đầu hình thành.
- Hạn chế: sản xuất còn manh mún, nhỏ lẻ; năng suất, chất lượng một số sản phẩm chưa cao; phụ thuộc vào thời tiết và thị trường; biến đổi khí hậu gây hạn hán, xâm nhập mặn, nhất là ở Đồng bằng sông Cửu Long.
- Định hướng: phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, liên kết theo chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ; gắn nông nghiệp với xây dựng nông thôn mới và bảo vệ môi trường.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Vì sao Đồng bằng sông Cửu Long được coi là vựa lúa lớn nhất cả nước?
Lời giải: Đồng bằng sông Cửu Long có diện tích đất phù sa rộng lớn, bằng phẳng, hệ thống sông ngòi, kênh rạch chằng chịt, khí hậu nóng ẩm quanh năm, thích hợp cho cây lúa. Người dân có kinh nghiệm thâm canh, áp dụng giống mới và cơ giới hóa. Nhờ đó, vùng này đóng góp hơn sản lượng lúa và hơn lượng gạo xuất khẩu của cả nước, giữ vai trò quyết định trong đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và xuất khẩu.
3. Ghi nhớ
- Nông nghiệp giữ vai trò nền tảng: an ninh lương thực, nguyên liệu, xuất khẩu, việc làm.
- Phát triển nông nghiệp phải gắn với công nghệ cao, chuỗi giá trị và thích ứng biến đổi khí hậu.
- Xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ gắn liền với phát triển nông nghiệp bền vững.