1. Kiến thức trọng tâm
- Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp là sự sắp xếp, phối hợp các hoạt động nông nghiệp trên một lãnh thổ nhất định, nhằm khai thác hiệu quả các điều kiện tự nhiên và kinh tế – xã hội.
- Các hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp:
- Trang trại: hình thức sản xuất hàng hóa quy mô vừa và lớn, áp dụng khoa học – công nghệ.
- Vùng chuyên canh: vùng sản xuất tập trung một hoặc một số cây trồng, vật nuôi chủ lực, ví dụ: vùng chuyên canh lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long, cà phê ở Tây Nguyên, chè ở Trung du, miền núi Bắc Bộ.
- Vùng nông nghiệp: cả nước chia thành vùng nông nghiệp, mỗi vùng có điều kiện tự nhiên và hướng chuyên môn hóa riêng.
- Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao: áp dụng công nghệ hiện đại để tạo sản phẩm chất lượng cao.
- Nhân tố ảnh hưởng: điều kiện tự nhiên (đất, khí hậu, nước, địa hình); kinh tế – xã hội (lao động, thị trường, cơ sở hạ tầng, chính sách, khoa học – công nghệ).
- Ý nghĩa: nâng cao năng suất, chất lượng, tạo sản phẩm hàng hóa lớn, tăng thu nhập cho nông dân.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Vì sao Tây Nguyên trở thành vùng chuyên canh cây công nghiệp lâu năm lớn nhất cả nước?
Lời giải: Tây Nguyên có đất ba-dan màu mỡ, diện tích rộng, khí hậu cận xích đạo với mùa khô, mùa mưa rõ rệt, thích hợp cho cà phê, cao su, hồ tiêu. Lao động có kinh nghiệm, thị trường tiêu thụ và xuất khẩu thuận lợi, Nhà nước có chính sách đầu tư hạ tầng và chế biến. Nhờ đó, Tây Nguyên trở thành vùng chuyên canh cà phê lớn nhất cả nước, đóng góp phần lớn kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam.
3. Ghi nhớ
- Các hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp: trang trại, vùng chuyên canh, vùng nông nghiệp, khu nông nghiệp công nghệ cao.
- Tổ chức lãnh thổ hợp lí giúp khai thác thế mạnh từng vùng, nâng cao hiệu quả sản xuất.
- Cần gắn tổ chức lãnh thổ nông nghiệp với bảo vệ môi trường và thị trường tiêu thụ.