1. Kiến thức trọng tâm
- Mục đích: tìm hiểu vai trò của nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xây dựng nông thôn mới; phân tích tình hình phát triển và sự chuyển dịch cơ cấu của ba ngành.
- Vai trò: đảm bảo an ninh lương thực; cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến; tạo việc làm, thu nhập cho dân cư nông thôn; đóng góp vào xuất khẩu (gạo, cà phê, gỗ, tôm, cá tra); bảo vệ môi trường sinh thái (rừng phòng hộ, mặt nước).
- Tình hình phát triển: ba ngành đều tăng trưởng ổn định; giá trị sản xuất tăng; nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, thủy sản nuôi trồng phát triển nhanh, lâm nghiệp gắn trồng rừng với chế biến gỗ xuất khẩu.
- Chuyển dịch cơ cấu: tỉ trọng nông nghiệp trong tổng giá trị sản xuất của ba ngành giảm dần, tỉ trọng lâm nghiệp và thủy sản tăng lên, nhất là thủy sản; trong nội bộ nông nghiệp, tỉ trọng chăn nuôi tăng, trồng trọt giảm.
- Cách tìm hiểu: thu thập số liệu từ niên giám thống kê; vẽ biểu đồ thể hiện cơ cấu và sự chuyển dịch; phân tích nguyên nhân, nêu nhận xét và đề xuất giải pháp.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Dựa vào bảng số liệu cơ cấu giá trị sản xuất ba ngành năm 2010 và 2021, hãy nhận xét sự chuyển dịch.
Lời giải: Giả sử năm 2010, nông nghiệp chiếm , lâm nghiệp , thủy sản ; đến năm 2021, nông nghiệp còn , lâm nghiệp , thủy sản . Nhận xét: cơ cấu chuyển dịch theo hướng giảm tỉ trọng nông nghiệp, tăng tỉ trọng thủy sản và lâm nghiệp. Xu hướng này phù hợp với phát triển bền vững, nâng cao giá trị gia tăng, giảm phụ thuộc vào trồng trọt truyền thống.
3. Ghi nhớ
- Ba ngành nông, lâm, thủy sản gắn bó chặt chẽ, cùng góp phần vào công nghiệp hóa và xây dựng nông thôn mới.
- Chuyển dịch cơ cấu: nông nghiệp giảm, thủy sản và lâm nghiệp tăng.
- Khi phân tích số liệu, cần nêu rõ nhận xét, nguyên nhân và giải pháp, không chỉ đọc số liệu.