Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 32: Thực hành: Viết báo cáo về biến đổi khí hậu ở Đồng bằng sông Cửu Long? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Biến đổi khí hậu biểu hiện rõ ở Đồng bằng sông Cửu Long: mặn, hạn, sạt lở.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 32: Thực hành: Viết báo cáo về biến đổi khí hậu ở Đồng bằng sông Cửu Long, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Báo cáo có cấu trúc: mở đầu, nội dung, giải pháp, kết luận. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 32: Thực hành: Viết báo cáo về biến đổi khí hậu ở Đồng bằng sông Cửu Long, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Biến đổi khí hậu đang tác động mạnh mẽ đến Đồng bằng sông Cửu Long, biểu hiện ở nhiệt độ tăng, mưa thay đổi bất thường, nước biển dâng, xâm nhập mặn sâu hơn và sạt lở bờ sông, bờ biển gia tăng. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 32: Thực hành: Viết báo cáo về biến đổi khí hậu ở Đồng bằng sông Cửu Long, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Thực hành viết báo cáo về biến đổi khí hậu giúp học sinh hệ thống kiến thức và vận dụng vào thực tế địa phương. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 32: Thực hành: Viết báo cáo về biến đổi khí hậu ở Đồng bằng sông Cửu Long, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Gợi ý dàn ý báo cáo: 1. Mở đầu: Đồng bằng sông Cửu Long là vùng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu ở nước ta. 2. Biểu hiện: xâm nhập mặn vào sâu nội đồng trong mùa khô, hạn hán kéo dài, sạt lở bờ sông gia tăng, một số diện tích lúa bị thiệt hại. 3. Tác động: năng suất lúa giảm, thiếu nước sinh hoạt, thu nhập người dân bị ảnh hưởng. 4. Giải pháp: chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi thích ứng với mặn; xây dựng hệ thống thủy lợi, cống ngăn mặn; trồng và bảo vệ rừng ngập mặn; nâng cao nhận thức cộng đồng và sử dụng tiết kiệm tài nguyên nước.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 32: Thực hành: Viết báo cáo về biến đổi khí hậu ở Đồng bằng sông Cửu Long để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Báo cáo cần có số liệu minh họa, bảng biểu, hình ảnh và nguồn tham khảo đáng tin cậy, trình bày rõ ràng, khoa học.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu 2 việc làm của học sinh góp phần bảo vệ biển đảo quê hương.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Phân tích vai trò của các ngành dịch vụ đối với chuyển dịch cơ cấu kinh tế Việt Nam.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Vì sao phát triển kinh tế biển cần gắn với bảo vệ môi trường và quốc phòng an ninh?
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Biến đổi khí hậu biểu hiện rõ ở Đồng bằng sông Cửu Long: mặn, hạn, sạt lở."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Báo cáo có cấu trúc: mở đầu, nội dung, giải pháp, kết luận."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Biến đổi khí hậu đang tác động mạnh mẽ đến Đồng bằng sông Cửu Long, biểu hiện ở nhiệt độ tăng, mưa thay đổi bất thường, nước biển dâng, xâm nhập mặn sâu hơn và sạt lở bờ sông, bờ biển gia tăng."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Thực hành viết báo cáo về biến đổi khí hậu giúp học sinh hệ thống kiến thức và vận dụng vào thực tế địa phương."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Biến đổi khí hậu đang tác động mạnh mẽ đến Đồng bằng sông Cửu Long, biểu hiện ở nhiệt độ tăng, mưa thay đổi bất thường, nước biển dâng, xâm nhập mặn sâu hơn và sạt lở bờ sông, bờ biển gia tăng. Những tác động này ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, thủy sản, nguồn nước sinh hoạt và đời sống của hàng triệu người dân.
- Tổng kết ghi nhớ: Biến đổi khí hậu biểu hiện rõ ở Đồng bằng sông Cửu Long: mặn, hạn, sạt lở.; Báo cáo có cấu trúc: mở đầu, nội dung, giải pháp, kết luận.; Sử dụng số liệu, hình ảnh minh họa từ nguồn đáng tin cậy.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Gợi ý dàn ý báo cáo: 1. Mở đầu: Đồng bằng sông Cửu Long là vùng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu ở nước ta. 2. Biểu hiện: xâm nhập mặn vào sâu nội đồng trong mùa khô, hạn hán kéo dài, sạt lở bờ sông gia tăng, một số diện tích lúa bị thiệt hại. 3. Tác động: năng suất lúa giảm, thiếu nước sinh hoạt, thu nhập người dân bị ảnh hưởng. 4. Giải pháp: chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi thích ứng với mặn; xây dựng hệ thống thủy lợi, cống ngăn mặn; trồng và bảo vệ rừng ngập mặn; nâng cao nhận thức cộng đồng và sử dụng tiết kiệm tài nguyên nước.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 32: Thực hành: Viết báo cáo về biến đổi khí hậu ở Đồng bằng sông Cửu Long (Biến đổi khí hậu biểu hiện rõ ở Đồng bằng sông Cửu Long: mặn, hạn, sạt lở.; Báo cáo có cấu trúc: mở đầu, nội dung, giải pháp, kết luận.; Sử dụng số liệu, hình ảnh minh họa từ nguồn đáng tin cậy.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Báo cáo cần có số liệu minh họa, bảng biểu, hình ảnh và nguồn tham khảo đáng tin cậy, trình bày rõ ràng, khoa học.
- Bài 4: Ví dụ: tìm hiểu lịch sử – địa lí biển đảo; tuyên truyền bảo vệ môi trường biển; không xả rác, tham gia thu gom rác thải bãi biển; tiết kiệm tài nguyên.
- Bài 5: Dịch vụ thúc đẩy sản xuất, lưu thông hàng hóa; tạo việc làm, thu nhập; tỉ trọng dịch vụ tăng thể hiện nền kinh tế chuyển dịch theo hướng hiện đại, giảm dần tỉ trọng nông nghiệp, tăng công nghiệp và dịch vụ.
- Bài 6: Vì hoạt động kinh tế biển dễ gây ô nhiễm, suy giảm tài nguyên nếu khai thác không bền vững; phát triển kinh tế biển gắn với quốc phòng an ninh giúp khẳng định chủ quyền, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định.