Bài tập — Bài 26: Ôn tập chương 7

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 26: Ôn tập chương 7? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Nhóm IA: hoá trị $+1$ , tính khử rất mạnh; nhóm IIA: hoá trị $+2$ , tính khử mạnh. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 26: Ôn tập chương 7, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Tính khử tăng dần theo chiều tăng điện tích hạt nhân trong nhóm. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 26: Ôn tập chương 7, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Chương 7 hệ thống kiến thức về các nguyên tố nhóm IA và nhóm IIA.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 26: Ôn tập chương 7, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Kim loại kiềm thổ (nhóm IIA) gồm $Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra$ , có hai electron lớp ngoài cùng, hoá trị $+2$ trong hợp chất, tính khử mạnh nhưng yếu hơn kim loại kiềm cùng chu kì, tăng dần từ beri đến bari. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 26: Ôn tập chương 7, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ. Nêu cách làm mềm nước cứng tạm thời chứa $Ca(HCO_3)_2$ bằng phương pháp đun sôi và viết phương trình hoá học.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 26: Ôn tập chương 7 để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải. Khi đun sôi, $Ca(HCO_3)_2$ bị phân huỷ: $Ca(HCO_3)_2 \rightarrow CaCO_3 + CO_2 + H_2O$ . Kết tủa $CaCO_3$ được lọc bỏ, nước trở nên mềm hơn. Đây là cách làm mềm nước cứng tạm thời đơn giản, thường dùng trong sinh hoạt.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Trong phức chất $[Cu(NH_3)_4]^{2+}$ , nguyên tử trung tâm và phối tử là gì?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Số phối trí của phức chất $[Ag(NH_3)_2]^+$ là bao nhiêu?

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Viết công thức của phức chất tetraamminecopper(II).

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Nhóm IA: hoá trị $+1$ , tính khử rất mạnh; nhóm IIA: hoá trị $+2$ , tính khử mạnh."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Tính khử tăng dần theo chiều tăng điện tích hạt nhân trong nhóm."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chương 7 hệ thống kiến thức về các nguyên tố nhóm IA và nhóm IIA."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Kim loại kiềm thổ (nhóm IIA) gồm $Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra$ , có hai electron lớp ngoài cùng, hoá trị $+2$ trong hợp chất, tính khử mạnh nhưng yếu hơn kim loại kiềm cùng chu kì, tăng dần từ beri đến bari."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chương 7 hệ thống kiến thức về các nguyên tố nhóm IA và nhóm IIA. Kim loại kiềm (nhóm IA) gồm $Li, Na, K, Rb, Cs, Fr$ , có một electron lớp ngoài cùng, hoá trị $+1$ trong hợp chất, tính khử rất mạnh và tăng dần từ liti đến xesi.
- Tổng kết ghi nhớ: Nhóm IA: hoá trị $+1$ , tính khử rất mạnh; nhóm IIA: hoá trị $+2$ , tính khử mạnh.; Tính khử tăng dần theo chiều tăng điện tích hạt nhân trong nhóm.; Hiđroxit nhóm IA là bazơ mạnh; hiđroxit nhóm IIA bazơ yếu hơn.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ. Nêu cách làm mềm nước cứng tạm thời chứa $Ca(HCO_3)_2$ bằng phương pháp đun sôi và viết phương trình hoá học.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 26: Ôn tập chương 7 (Nhóm IA: hoá trị $+1$ , tính khử rất mạnh; nhóm IIA: hoá trị $+2$ , tính khử mạnh.; Tính khử tăng dần theo chiều tăng điện tích hạt nhân trong nhóm.; Hiđroxit nhóm IA là bazơ mạnh; hiđroxit nhóm IIA bazơ yếu hơn.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải. Khi đun sôi, $Ca(HCO_3)_2$ bị phân huỷ: $Ca(HCO_3)_2 \rightarrow CaCO_3 + CO_2 + H_2O$ . Kết tủa $CaCO_3$ được lọc bỏ, nước trở nên mềm hơn. Đây là cách làm mềm nước cứng tạm thời đơn giản, thường dùng trong sinh hoạt.
Bài 4: Nguyên tử trung tâm: $Cu^{2+}$ ; phối tử: $NH_3$ .
Bài 5: Số phối trí bằng 2.
Bài 6: $[Cu(NH_3)_4]^{2+}$ .

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

+1

, tính khử rất mạnh; nhóm IIA: hoá trị

+2

, tính khử mạnh. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 26: Ôn tập chương 7, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Kim loại kiềm thổ (nhóm IIA) gồm

Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra

, có hai electron lớp ngoài cùng, hoá trị

+2

trong hợp chất, tính khử mạnh nhưng yếu hơn kim loại kiềm cùng chu kì, tăng dần từ beri đến bari. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Ví dụ. Nêu cách làm mềm nước cứng tạm thời chứa $Ca(HCO_3)_2$ bằng phương pháp đun sôi và viết phương trình hoá học.

Lời giải. Khi đun sôi, $Ca(HCO_3)_2$ bị phân huỷ: $Ca(HCO_3)_2 \rightarrow CaCO_3 + CO_2 + H_2O$ . Kết tủa $CaCO_3$ được lọc bỏ, nước trở nên mềm hơn. Đây là cách làm mềm nước cứng tạm thời đơn giản, thường dùng trong sinh hoạt.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Trong phức chất

[Cu(NH_3)_4]^{2+}

, nguyên tử trung tâm và phối tử là gì?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Số phối trí của phức chất

[Ag(NH_3)_2]^+

là bao nhiêu?

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Viết công thức của phức chất tetraamminecopper(II).

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Nhóm IA: hoá trị $+1$ , tính khử rất mạnh; nhóm IIA: hoá trị $+2$ , tính khử mạnh."
Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Tính khử tăng dần theo chiều tăng điện tích hạt nhân trong nhóm."
Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chương 7 hệ thống kiến thức về các nguyên tố nhóm IA và nhóm IIA."
Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Kim loại kiềm thổ (nhóm IIA) gồm $Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra$ , có hai electron lớp ngoài cùng, hoá trị $+2$ trong hợp chất, tính khử mạnh nhưng yếu hơn kim loại kiềm cùng chu kì, tăng dần từ beri đến bari."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chương 7 hệ thống kiến thức về các nguyên tố nhóm IA và nhóm IIA. Kim loại kiềm (nhóm IA) gồm $Li, Na, K, Rb, Cs, Fr$ , có một electron lớp ngoài cùng, hoá trị $+1$ trong hợp chất, tính khử rất mạnh và tăng dần từ liti đến xesi.
Tổng kết ghi nhớ: Nhóm IA: hoá trị $+1$ , tính khử rất mạnh; nhóm IIA: hoá trị $+2$ , tính khử mạnh.; Tính khử tăng dần theo chiều tăng điện tích hạt nhân trong nhóm.; Hiđroxit nhóm IA là bazơ mạnh; hiđroxit nhóm IIA bazơ yếu hơn.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ. Nêu cách làm mềm nước cứng tạm thời chứa $Ca(HCO_3)_2$ bằng phương pháp đun sôi và viết phương trình hoá học.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 26: Ôn tập chương 7 (Nhóm IA: hoá trị $+1$ , tính khử rất mạnh; nhóm IIA: hoá trị $+2$ , tính khử mạnh.; Tính khử tăng dần theo chiều tăng điện tích hạt nhân trong nhóm.; Hiđroxit nhóm IA là bazơ mạnh; hiđroxit nhóm IIA bazơ yếu hơn.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải. Khi đun sôi, $Ca(HCO_3)_2$ bị phân huỷ: $Ca(HCO_3)_2 \rightarrow CaCO_3 + CO_2 + H_2O$ . Kết tủa $CaCO_3$ được lọc bỏ, nước trở nên mềm hơn. Đây là cách làm mềm nước cứng tạm thời đơn giản, thường dùng trong sinh hoạt.

Bài 4: Nguyên tử trung tâm:

Cu^{2+}

; phối tử:

NH_3

Bài 5: Số phối trí bằng 2.

Bài 6:

[Cu(NH_3)_4]^{2+}