1. Kiến thức trọng tâm
Chủ đề 7 bao gồm Bài 8: Quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh và nộp thuế và Bài 9: Quyền và nghĩa vụ của công dân về sở hữu tài sản và tôn trọng tài sản của người khác. Đây là chủ đề mở đầu phần Pháp luật về kinh tế của lớp 12.
Nội dung trọng tâm: công dân có quyền tự do kinh doanh những ngành nghề mà pháp luật không cấm; có quyền sở hữu tài sản hợp pháp và được pháp luật bảo vệ; đồng thời có nghĩa vụ nộp thuế đầy đủ, kinh doanh trung thực, tôn trọng tài sản của người khác, không xâm phạm tài sản công và tài sản cá nhân.
Quyền và nghĩa vụ luôn gắn bó với nhau: hưởng quyền tự do kinh doanh phải đi kèm nghĩa vụ tuân thủ pháp luật, đóng thuế, bảo vệ môi trường và người tiêu dùng. Nhà nước bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp và xử lí các hành vi xâm phạm tài sản.
Học sinh cần biết tôn trọng tài sản của người khác, không lấy cắp, phá hoại, và hiểu rằng đóng thuế là nghĩa vụ góp phần xây dựng đất nước.
2. Ví dụ minh họa
Tình huống. Anh Hùng mở cửa hàng sửa xe, đăng kí kinh doanh đầy đủ, nộp thuế đúng hạn. Một hôm, khách hàng để quên điện thoại trong cửa hàng, anh giữ lại và tìm cách liên hệ trả cho khách.
Hỏi: Hành vi của anh Hùng thể hiện quyền và nghĩa vụ nào?
Lời giải. Anh Hùng thực hiện quyền tự do kinh doanh khi mở cửa hàng đúng pháp luật và thực hiện nghĩa vụ nộp thuế. Việc giữ và trả lại điện thoại thể hiện nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác. Hành vi của anh vừa đúng pháp luật vừa đúng đạo đức, tạo uy tín cho cửa hàng và được khách hàng tin tưởng.
3. Ghi nhớ
- Chủ đề 7 gồm Bài 8 (kinh doanh và nộp thuế) và Bài 9 (sở hữu tài sản).
- Quyền: tự do kinh doanh, sở hữu tài sản hợp pháp; nghĩa vụ: nộp thuế, tôn trọng tài sản người khác.
- Quyền và nghĩa vụ luôn gắn bó, không tách rời.