Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 8: Quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh và nộp thuế? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Quyền: tự do kinh doanh ngành nghề pháp luật không cấm. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 8: Quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh và nộp thuế, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Nghĩa vụ: đăng kí kinh doanh, kinh doanh trung thực, nộp thuế đầy đủ, đúng hạn.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 8: Quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh và nộp thuế, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Hiến pháp quy định mọi công dân đều có quyền tự do kinh doanh những ngành nghề mà pháp luật không cấm. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 8: Quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh và nộp thuế, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Đi kèm với quyền là nghĩa vụ: đăng kí kinh doanh theo quy định; kinh doanh trung thực, không sản xuất hàng giả, hàng kém chất lượng; bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn cho người lao động và người tiêu dùng; nộp thuế đầy đủ, đúng hạn. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 8: Quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh và nộp thuế, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Tình huống. Chị Thu mở quán cà phê, đăng kí kinh doanh và kê khai thuế đầy đủ. Quán đông khách vì chị dùng nguyên liệu sạch, niêm yết giá rõ ràng. Một cửa hàng bên cạnh bán cà phê pha tạp chất, giá rẻ hơn, nhưng sau đó bị cơ quan chức năng xử phạt và đóng cửa.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 8: Quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh và nộp thuế để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Hỏi: So sánh hai cách kinh doanh trên theo quyền và nghĩa vụ của công dân.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Một quốc gia có GDP tăng 8%/năm nhưng tỉ lệ thất nghiệp cao và môi trường ô nhiễm. Theo em, quốc gia đó đã phát triển bền vững chưa? Vì sao? Đề xuất hai giải pháp.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Phân tích tác động của hội nhập kinh tế quốc tế đến doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam. Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần làm gì để thích ứng?
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tình huống: Chị M tham gia bảo hiểm y tế và bị ốm phải nằm viện 5 ngày. Chị M được bảo hiểm y tế chi trả một phần chi phí khám chữa bệnh. Hãy giải thích vì sao bảo hiểm y tế lại quan trọng đối với người dân, đặc biệt là người có thu nhập thấp.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Quyền: tự do kinh doanh ngành nghề pháp luật không cấm."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Nghĩa vụ: đăng kí kinh doanh, kinh doanh trung thực, nộp thuế đầy đủ, đúng hạn."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Hiến pháp quy định mọi công dân đều có quyền tự do kinh doanh những ngành nghề mà pháp luật không cấm."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Đi kèm với quyền là nghĩa vụ: đăng kí kinh doanh theo quy định; kinh doanh trung thực, không sản xuất hàng giả, hàng kém chất lượng; bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn cho người lao động và người tiêu dùng; nộp thuế đầy đủ, đúng hạn."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Hiến pháp quy định mọi công dân đều có quyền tự do kinh doanh những ngành nghề mà pháp luật không cấm. Quyền tự do kinh doanh bao gồm: lựa chọn ngành nghề, hình thức kinh doanh; lựa chọn đối tác, thị trường; quyết định quy mô và phương thức kinh doanh trong khuôn khổ pháp luật.
- Tổng kết ghi nhớ: Quyền: tự do kinh doanh ngành nghề pháp luật không cấm.; Nghĩa vụ: đăng kí kinh doanh, kinh doanh trung thực, nộp thuế đầy đủ, đúng hạn.; Thuế dùng để chi cho giáo dục, y tế, giao thông, an ninh, quốc phòng.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Tình huống. Chị Thu mở quán cà phê, đăng kí kinh doanh và kê khai thuế đầy đủ. Quán đông khách vì chị dùng nguyên liệu sạch, niêm yết giá rõ ràng. Một cửa hàng bên cạnh bán cà phê pha tạp chất, giá rẻ hơn, nhưng sau đó bị cơ quan chức năng xử phạt và đóng cửa.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 8: Quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh và nộp thuế (Quyền: tự do kinh doanh ngành nghề pháp luật không cấm.; Nghĩa vụ: đăng kí kinh doanh, kinh doanh trung thực, nộp thuế đầy đủ, đúng hạn.; Thuế dùng để chi cho giáo dục, y tế, giao thông, an ninh, quốc phòng.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Hỏi: So sánh hai cách kinh doanh trên theo quyền và nghĩa vụ của công dân.
- Bài 4: Chưa phát triển bền vững vì tăng trưởng chưa gắn với việc làm và môi trường. Giải pháp: chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng; đầu tư cho giáo dục, đào tạo nghề; tăng cường bảo vệ môi trường.
- Bài 5: Tác động: mở ra thị trường rộng lớn nhưng cạnh tranh gay gắt hơn; doanh nghiệp nhỏ và vừa dễ bị đào thải nếu không đổi mới. Cần: nâng cao chất lượng sản phẩm, đổi mới công nghệ, liên kết chuỗi giá trị, tìm thị trường ngách, đào tạo nhân lực.
- Bài 6: Bảo hiểm y tế giúp người dân giảm gánh nặng chi phí khám chữa bệnh khi ốm đau, đặc biệt quan trọng với người thu nhập thấp vì họ khó tự chi trả khi gặp rủi ro sức khỏe.