1. Kiến thức trọng tâm
Di sản văn hóa là tài sản quý giá của dân tộc, bao gồm di sản văn hóa vật thể như di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, hiện vật bảo tàng và di sản văn hóa phi vật thể như phong tục, lễ hội, nghệ thuật dân gian. Mọi người có quyền hưởng thụ các giá trị văn hóa và có nghĩa vụ bảo vệ di sản văn hóa.
Công dân có quyền tham quan, nghiên cứu di sản văn hóa; có nghĩa vụ không phá hoại di sản, tố giác hành vi xâm hại di sản.
Môi trường là không gian sống của con người và sinh vật. Mọi người có quyền được sống trong môi trường trong lành, có nghĩa vụ bảo vệ môi trường, không gây ô nhiễm, khai thác tài nguyên hợp lý, tiết kiệm năng lượng. Biến đổi khí hậu gây ra thiên tai, nước biển dâng, ảnh hưởng đến đời sống. Công dân có nghĩa vụ ứng phó với biến đổi khí hậu bằng cách tiết kiệm năng lượng, trồng cây xanh, giảm rác thải nhựa.
2. Ví dụ minh họa
Tình huống: Một nhóm du khách đến tham quan di tích lịch sử đã khắc tên lên tường di tích và vứt rác bừa bãi trong khuôn viên. Anh P là hướng dẫn viên đã nhắc nhở nhưng nhóm du khách không nghe.
Hỏi: Hành vi của nhóm du khách vi phạm nghĩa vụ gì của công dân?
Lời giải: Nhóm du khách vi phạm nghĩa vụ bảo vệ di sản văn hóa và bảo vệ môi trường. Công dân có nghĩa vụ giữ gìn, không phá hoại di sản văn hóa, không xả rác bừa bãi gây ô nhiễm môi trường. Hành vi khắc tên lên di tích là hành vi phá hoại di sản, có thể bị xử phạt theo quy định của pháp luật.
3. Ghi nhớ
- Di sản văn hóa cần được bảo vệ và phát huy.
- Mọi người có quyền hưởng thụ văn hóa và nghĩa vụ bảo vệ di sản.
- Bảo vệ môi trường là quyền và nghĩa vụ của mọi công dân.
- Ứng phó với biến đổi khí hậu: tiết kiệm năng lượng, trồng cây, giảm rác thải.