1. Kiến thức trọng tâm
Dân cư là tổng thể những người sinh sống trên lãnh thổ của một quốc gia, bao gồm công dân, người nước ngoài và người không quốc tịch. Quốc tịch là mối quan hệ pháp lý giữa cá nhân với một quốc gia, làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của công dân đối với Nhà nước và ngược lại.
Lãnh thổ quốc gia là phần không gian bao gồm vùng đất, vùng nước, vùng trời và lòng đất thuộc chủ quyền của quốc gia. Vùng đất gồm đất liền và các đảo; vùng nước gồm nội thủy và lãnh hải; vùng trời là khoảng không phía trên; lòng đất là phần dưới vùng đất và vùng nước.
Chủ quyền quốc gia là quyền tối cao, độc lập của quốc gia trong việc quyết định các vấn đề đối nội và đối ngoại. Chủ quyền quốc gia bao gồm chủ quyền đối với lãnh thổ, quyền tự quyết về chế độ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và quyền tham gia quan hệ quốc tế một cách bình đẳng, độc lập.
Công pháp quốc tế bảo vệ chủ quyền quốc gia, cấm xâm phạm lãnh thổ và can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia khác.
2. Ví dụ minh họa
Tình huống: Một công dân Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại nước ngoài bị mất hộ chiếu. Người này đến Đại sứ quán Việt Nam tại nước sở tại để đề nghị cấp lại hộ chiếu và được bảo hộ.
Hỏi: Việc Đại sứ quán bảo hộ công dân thể hiện nội dung nào của công pháp quốc tế?
Lời giải: Việc này thể hiện quyền bảo hộ công dân ở nước ngoài của quốc gia. Theo công pháp quốc tế, quốc gia có quyền bảo hộ công dân của mình khi họ ở nước ngoài, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân phù hợp với pháp luật.
3. Ghi nhớ
- Dân cư gồm công dân, người nước ngoài, người không quốc tịch.
- Quốc tịch là mối quan hệ pháp lý giữa cá nhân và quốc gia.
- Lãnh thổ quốc gia gồm vùng đất, vùng nước, vùng trời, lòng đất.
- Chủ quyền quốc gia là quyền tối cao, độc lập của quốc gia.