1. Kiến thức trọng tâm
Chủ đề 7: Một số quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh tế. Công dân có quyền tự do kinh doanh những ngành nghề mà pháp luật không cấm; có quyền sở hữu tài sản hợp pháp của mình; có nghĩa vụ nộp thuế đầy đủ, đúng hạn theo quy định của pháp luật.
Quyền tự do kinh doanh: công dân được tự do lựa chọn ngành nghề, hình thức, quy mô kinh doanh phù hợp với khả năng của mình, trừ ngành nghề pháp luật cấm hoặc kinh doanh có điều kiện.
Nghĩa vụ nộp thuế: thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước, dùng để chi cho các hoạt động công như giáo dục, y tế, quốc phòng, an ninh, xây dựng cơ sở hạ tầng. Mọi công dân, tổ chức có thu nhập, tài sản thuộc đối tượng chịu thuế đều có nghĩa vụ nộp thuế đầy đủ, đúng hạn, kê khai trung thực.
Quyền sở hữu tài sản: công dân có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản hợp pháp của mình; đồng thời có nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác, không xâm phạm tài sản của cá nhân, tổ chức khác.
2. Ví dụ minh họa
Câu đúng/sai: "Công dân có quyền kinh doanh bất cứ ngành nghề nào, kể cả ngành nghề pháp luật cấm." Đáp án: Sai. Công dân chỉ được tự do kinh doanh những ngành nghề mà pháp luật không cấm; kinh doanh ngành nghề bị cấm là vi phạm pháp luật.
Câu trả lời ngắn: Nêu hai nghĩa vụ của công dân trong lĩnh vực kinh tế. Đáp án: Nộp thuế đầy đủ, đúng hạn; tôn trọng tài sản của người khác.
Tình huống: Anh K mở cửa hàng kinh doanh thực phẩm nhưng không đăng ký kinh doanh và không nộp thuế. Hỏi: Anh K đã vi phạm nghĩa vụ gì? Lời giải: Anh K vi phạm nghĩa vụ đăng ký kinh doanh và nghĩa vụ nộp thuế theo quy định của pháp luật.
3. Ghi nhớ
- Công dân được tự do kinh doanh ngành nghề pháp luật không cấm.
- Nghĩa vụ nộp thuế đầy đủ, đúng hạn, kê khai trung thực.
- Quyền sở hữu tài sản hợp pháp được pháp luật bảo hộ.