1. Kiến thức trọng tâm
Chủ đề 9: Một số vấn đề cơ bản của luật quốc tế. Pháp luật quốc tế là hệ thống các quy phạm do các quốc gia và chủ thể khác thỏa thuận xây dựng, điều chỉnh quan hệ giữa các quốc gia và các chủ thể khác trong đời sống quốc tế. Các nguyên tắc: bình đẳng về chủ quyền; không can thiệp vào công việc nội bộ; cấm dùng vũ lực; giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình; thực hiện thiện chí cam kết quốc tế.
Công pháp về dân cư, lãnh thổ và chủ quyền: dân cư gồm công dân, người nước ngoài, người không quốc tịch; quốc tịch là quan hệ pháp lý giữa cá nhân và quốc gia; lãnh thổ gồm vùng đất, vùng nước, vùng trời, lòng đất; chủ quyền là quyền tối cao, độc lập của quốc gia.
Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) điều chỉnh quan hệ thương mại giữa các thành viên theo nguyên tắc: không phân biệt đối xử, mở cửa thị trường, thương mại công bằng, minh bạch, ưu đãi cho nước đang phát triển. Hợp đồng thương mại quốc tế dựa trên tự do, bình đẳng, thiện chí, thực hiện đúng cam kết.
2. Ví dụ minh họa
Câu đúng/sai: "Các quốc gia được phép dùng vũ lực để giải quyết tranh chấp quốc tế." Đáp án: Sai. Pháp luật quốc tế cấm dùng vũ lực; tranh chấp phải được giải quyết bằng biện pháp hòa bình như đàm phán, hòa giải, trọng tài, tòa án.
Câu trả lời ngắn: Nêu hai nguyên tắc cơ bản của WTO. Đáp án: Thương mại không phân biệt đối xử; mở cửa thị trường.
Tình huống: Quốc gia A áp dụng thuế nhập khẩu cao hơn với hàng hóa của B so với C, trong khi B và C đều là thành viên WTO. Hỏi: A vi phạm nguyên tắc nào? Lời giải: A vi phạm nguyên tắc đối xử tối huệ quốc, vì ưu đãi dành cho một thành viên phải dành cho tất cả các thành viên khác.
3. Ghi nhớ
- Pháp luật quốc tế: bình đẳng chủ quyền, cấm dùng vũ lực, giải quyết hòa bình.
- Lãnh thổ: vùng đất, vùng nước, vùng trời, lòng đất.
- WTO: không phân biệt đối xử, mở cửa thị trường, công bằng, minh bạch.