Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 2: Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Trật tự hai cực I-an-ta (1945 – 1991) do Mĩ và Liên Xô chi phối, biểu hiện qua hai khối quân sự NATO và Vác-sa-va, chạy đua vũ trang và các điểm nóng xung đột. Xu thế hòa hoãn xuất hiện từ những năm 1970 nhưng trật tự hai cực chỉ kết thúc khi Liên Xô tan rã năm 1991. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 2: Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Mĩ là nước tư bản chủ nghĩa mạnh nhất, chủ trương ngăn chặn sự lan rộng của chủ nghĩa cộng sản thông qua học thuyết Tru-man (1947) và Kế hoạch Mác-san (1947).
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 2: Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, thế giới hình thành trật tự hai cực I-an-ta với hai siêu cường Mĩ và Liên Xô đứng đầu hai hệ thống đối lập. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 2: Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Liên Xô là nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên, đứng đầu hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu, ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc và cách mạng xã hội chủ nghĩa trên thế giới. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 2: Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Câu hỏi: Trật tự hai cực I-an-ta được hình thành như thế nào? Nêu một biểu hiện của trật tự này.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 2: Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Mĩ và Liên Xô nổi lên thành hai siêu cường với hai hệ thống xã hội đối lập (tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa), chi phối quan hệ quốc tế. Hội nghị I-an-ta (1945) phân chia phạm vi ảnh hưởng, đặt nền móng cho trật tự hai cực. Biểu hiện tiêu biểu: sự ra đời của hai khối quân sự đối đầu NATO (1949) và Hiệp ước Vác-sa-va (1955).
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Kế hoạch Mác-san (1947) nhằm mục đích gì?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). NATO được thành lập năm nào? Kể tên 3 nước thành viên sáng lập của NATO.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va được thành lập năm nào, gồm những nước nào?
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Trật tự hai cực I-an-ta (1945 – 1991) do Mĩ và Liên Xô chi phối, biểu hiện qua hai khối quân sự NATO và Vác-sa-va, chạy đua vũ trang và các điểm nóng xung đột. Xu thế hòa hoãn xuất hiện từ những năm 1970 nhưng trật tự hai cực chỉ kết thúc khi Liên Xô tan rã năm 1991."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Mĩ là nước tư bản chủ nghĩa mạnh nhất, chủ trương ngăn chặn sự lan rộng của chủ nghĩa cộng sản thông qua học thuyết Tru-man (1947) và Kế hoạch Mác-san (1947)."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, thế giới hình thành trật tự hai cực I-an-ta với hai siêu cường Mĩ và Liên Xô đứng đầu hai hệ thống đối lập."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Liên Xô là nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên, đứng đầu hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu, ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc và cách mạng xã hội chủ nghĩa trên thế giới."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, thế giới hình thành trật tự hai cực I-an-ta với hai siêu cường Mĩ và Liên Xô đứng đầu hai hệ thống đối lập. Mĩ là nước tư bản chủ nghĩa mạnh nhất, chủ trương ngăn chặn sự lan rộng của chủ nghĩa cộng sản thông qua học thuyết Tru-man (1947) và Kế hoạch Mác-san (1947).
- Tổng kết ghi nhớ: Trật tự hai cực I-an-ta (1945 – 1991) do Mĩ và Liên Xô chi phối, biểu hiện qua hai khối quân sự NATO và Vác-sa-va, chạy đua vũ trang và các điểm nóng xung đột. Xu thế hòa hoãn xuất hiện từ những năm 1970 nhưng trật tự hai cực chỉ kết thúc khi Liên Xô tan rã năm 1991.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Trật tự hai cực I-an-ta được hình thành như thế nào? Nêu một biểu hiện của trật tự này.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 2: Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh (Trật tự hai cực I-an-ta (1945 – 1991) do Mĩ và Liên Xô chi phối, biểu hiện qua hai khối quân sự NATO và Vác-sa-va, chạy đua vũ trang và các điểm nóng xung đột. Xu thế hòa hoãn xuất hiện từ những năm 1970 nhưng trật tự hai cực chỉ kết thúc khi Liên Xô tan rã năm 1991.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Mĩ và Liên Xô nổi lên thành hai siêu cường với hai hệ thống xã hội đối lập (tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa), chi phối quan hệ quốc tế. Hội nghị I-an-ta (1945) phân chia phạm vi ảnh hưởng, đặt nền móng cho trật tự hai cực. Biểu hiện tiêu biểu: sự ra đời của hai khối quân sự đối đầu NATO (1949) và Hiệp ước Vác-sa-va (1955).
- Bài 4: Kế hoạch Mác-san là chương trình viện trợ kinh tế của Mỹ cho các nước Tây Âu sau chiến tranh, nhằm phục hồi kinh tế Tây Âu và tăng cường ảnh hưởng của Mỹ.
- Bài 5: NATO thành lập năm 1949; các nước sáng lập gồm Mỹ, Anh, Pháp, Ca-na-đa, I-ta-li-a, Bồ Đào Nha, Hà Lan, Bỉ, Lúc-xăm-bua, Đan Mạch, Na Uy, Ai-xơ-len.
- Bài 6: Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va thành lập năm 1955, gồm Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu (Ba Lan, Tiệp Khắc, Hung-ga-ri, Ru-ma-ni, Bun-ga-ri, An-ba-ni, Cộng hòa Dân chủ Đức).