1. Kiến thức trọng tâm
Đề bài yêu cầu viết bài văn nghị luận trình bày nhận thức của bản thân sau khi đọc bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu, tập trung vào hai vấn đề: thời gian và tuổi trẻ. Đây là dạng nghị luận về một vấn đề đặt ra trong tác phẩm văn học, trong đó người viết vừa phân tích tác phẩm, vừa bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc của chính mình.
Luận điểm cần triển khai gồm: thứ nhất, quan niệm của Xuân Diệu về thời gian — thời gian trôi nhanh, một đi không trở lại, tuổi xuân ngắn ngủi. Thứ hai, thái độ sống "vội vàng" của nhà thơ — sống mãnh liệt, tận hưởng vẻ đẹp cuộc đời, không để tuổi trẻ trôi qua vô ích. Thứ ba, tác động của bài thơ đối với nhận thức của bản thân — biết trân trọng thời gian, sống có mục tiêu, không lãng phí tuổi trẻ.
Khi viết, cần kết hợp phân tích dẫn chứng từ bài thơ với trải nghiệm, suy nghĩ của bản thân.
2. Ví dụ minh họa
Đoạn văn mẫu: "Đọc Vội vàng, tôi chợt nhận ra thời gian không chờ đợi ai. Mỗi ngày trôi qua là một ngày tuổi trẻ ngắn lại, không thể lấy lại được. Trước đây, tôi thường trì hoãn việc học, việc rèn luyện, nghĩ rằng còn nhiều thời gian phía trước. Bài thơ đã thức tỉnh tôi: tuổi trẻ chỉ đến một lần, phải sống hết mình, học hết sức và yêu thương hết lòng. Từ đó, tôi biết lập kế hoạch cho mỗi ngày, trân trọng từng giờ học, từng cuộc gặp gỡ, để sau này không phải nuối tiếc."
3. Ghi nhớ
- Xác định đúng vấn đề nghị luận: tác động của Vội vàng đến nhận thức về thời gian và tuổi trẻ.
- Kết hợp phân tích tác phẩm với liên hệ bản thân, cảm xúc chân thành.
- Luận điểm rõ ràng: thời gian trôi nhanh, thái độ sống vội vàng, bài học cho bản thân.
- Tránh trích dẫn dài dòng, tránh sáo rỗng; mỗi luận điểm cần có dẫn chứng và bình luận.