Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Chủ đề 4: Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Giải quyết vấn đề bằng máy tính gồm: xác định vấn đề, phân tích, thực hiện, kiểm thử.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Chủ đề 4: Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Chia bài toán lớn thành bài toán nhỏ giúp việc giải quyết dễ dàng hơn. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 4: Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. - Xác định vấn đề: làm rõ yêu cầu đầu vào, đầu ra và các điều kiện ràng buộc của bài toán. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Chủ đề 4: Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. - Thiết kế và thực hiện: mô tả giải pháp bằng sơ đồ hoặc ngôn ngữ lập trình, viết chương trình hoặc xây dựng mô hình. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 4: Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: Trường học muốn xếp thời khóa biểu sao cho không có lớp nào trùng giáo viên, trùng phòng học. Ban đầu nhà trường liệt kê các lớp, môn học, giáo viên và phòng học, sau đó dùng phần mềm xếp thời khóa biểu để thử nhiều phương án và chọn phương án hợp lý nhất.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Chủ đề 4: Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Đây là quy trình giải quyết vấn đề với máy tính: xác định yêu cầu (không trùng giáo viên, không trùng phòng), phân tích dữ liệu (lớp, môn, giáo viên, phòng), dùng phần mềm tìm phương án, kiểm tra và điều chỉnh cho đến khi thời khóa biểu đáp ứng mọi điều kiện.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Một công ty muốn lắp đặt mạng cho văn phòng có 30 máy tính và yêu cầu mạng hoạt động ổn định, dễ quản lí. Em hãy đề xuất các thiết bị mạng cần thiết và giải thích vì sao chọn các thiết bị đó.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Em hãy nêu ba câu hỏi mà học sinh nên tự hỏi mình trước khi tin và sử dụng một thông tin do AI cung cấp.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Theo em, trong tương lai, AI có thể thay thế giáo viên trong việc dạy học không? Vì sao? Nêu quan điểm của em và lập luận ngắn gọn.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Giải quyết vấn đề bằng máy tính gồm: xác định vấn đề, phân tích, thực hiện, kiểm thử."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Chia bài toán lớn thành bài toán nhỏ giúp việc giải quyết dễ dàng hơn."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "- Xác định vấn đề: làm rõ yêu cầu đầu vào, đầu ra và các điều kiện ràng buộc của bài toán."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "- Thiết kế và thực hiện: mô tả giải pháp bằng sơ đồ hoặc ngôn ngữ lập trình, viết chương trình hoặc xây dựng mô hình."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: - Xác định vấn đề: làm rõ yêu cầu đầu vào, đầu ra và các điều kiện ràng buộc của bài toán. - Phân tích và lựa chọn giải pháp: chia bài toán lớn thành các bài toán nhỏ, lựa chọn thuật toán và công cụ phù hợp.
- Tổng kết ghi nhớ: Giải quyết vấn đề bằng máy tính gồm: xác định vấn đề, phân tích, thực hiện, kiểm thử.; Chia bài toán lớn thành bài toán nhỏ giúp việc giải quyết dễ dàng hơn.; Luôn kiểm tra kết quả trước khi kết luận giải pháp là đúng.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Trường học muốn xếp thời khóa biểu sao cho không có lớp nào trùng giáo viên, trùng phòng học. Ban đầu nhà trường liệt kê các lớp, môn học, giáo viên và phòng học, sau đó dùng phần mềm xếp thời khóa biểu để thử nhiều phương án và chọn phương án hợp lý nhất.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Chủ đề 4: Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính (Giải quyết vấn đề bằng máy tính gồm: xác định vấn đề, phân tích, thực hiện, kiểm thử.; Chia bài toán lớn thành bài toán nhỏ giúp việc giải quyết dễ dàng hơn.; Luôn kiểm tra kết quả trước khi kết luận giải pháp là đúng.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Đây là quy trình giải quyết vấn đề với máy tính: xác định yêu cầu (không trùng giáo viên, không trùng phòng), phân tích dữ liệu (lớp, môn, giáo viên, phòng), dùng phần mềm tìm phương án, kiểm tra và điều chỉnh cho đến khi thời khóa biểu đáp ứng mọi điều kiện.
- Bài 4: Cần switch để kết nối 30 máy tính trong mạng cục bộ, router để kết nối ra Internet, điểm truy cập không dây nếu cần Wi-Fi. Chọn switch đủ cổng, router ổn định để mạng hoạt động tốt và dễ quản lí.
- Bài 5: Ví dụ: Thông tin này có đúng không? Nguồn gốc của thông tin là gì? Thông tin có phù hợp với kiến thức em đã học không? Có nên kiểm chứng thêm từ nguồn đáng tin cậy không?
- Bài 6: Học sinh nêu quan điểm có lập luận (ví dụ: AI không thể thay thế hoàn toàn giáo viên vì giáo viên còn dạy đạo đức, truyền cảm hứng, thấu hiểu học sinh...; AI chỉ là công cụ hỗ trợ dạy học). Chấp nhận quan điểm khác nhau nếu lập luận hợp lí.