Bài tập ôn tập Vật Lí 12 Kết nối tri thức Chương 3 (có đúng sai, trả lời ngắn)

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài tập ôn tập Vật Lí 12 Kết nối tri thức Chương 3 (có đúng sai, trả lời ngắn)? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Lực từ: $F = BIl\sin\alpha$ ; quy tắc bàn tay trái xác định chiều lực từ.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài tập ôn tập Vật Lí 12 Kết nối tri thức Chương 3 (có đúng sai, trả lời ngắn), khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Cảm ứng từ: dây thẳng, vòng dây, ống dây — nhớ đúng công thức từng trường hợp. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài tập ôn tập Vật Lí 12 Kết nối tri thức Chương 3 (có đúng sai, trả lời ngắn), phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Chương 3 (Bài 14–20) trình bày về từ trường và cảm ứng điện từ. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài tập ôn tập Vật Lí 12 Kết nối tri thức Chương 3 (có đúng sai, trả lời ngắn), học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn mang dòng điện: $F = BIl\sin\alpha$ , chiều xác định bằng quy tắc bàn tay trái. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài tập ôn tập Vật Lí 12 Kết nối tri thức Chương 3 (có đúng sai, trả lời ngắn), em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Một khung dây có $N = 50$ vòng, diện tích mỗi vòng $S = 0{,}04,\text{m}^2$ , đặt trong từ trường đều $B = 0{,}2,\text{T}$ sao cho mặt phẳng khung vuông góc với đường sức từ. Từ thông qua khung là $\Phi = NBS = 50 \times 0{,}2 \times 0{,}04 = 0{,}4,\text{Wb}$ . Nếu từ thông giảm đều về không trong $\Delta t = 0{,}1,\text{s}$ thì suất điện động cảm ứng là $e_c = \dfrac{0{,}4}{0{,}1} = 4,\text{V}$ . Dòng điện cảm ứng có chiều sao cho từ trường của nó cùng chiều với từ trường ngoài, chống lại sự giảm của từ thông. Đây là dạng bài tập điển hình kết hợp từ thông và định luật Faraday.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài tập ôn tập Vật Lí 12 Kết nối tri thức Chương 3 (có đúng sai, trả lời ngắn) để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Sóng điện từ là sóng ngang, lan truyền trong chân không với tốc độ $c = 3 \times 10^8,\text{m/s}$ .

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Sau một lần phân rã $\beta^-$ , số khối và số proton của hạt nhân thay đổi như thế nào?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Một chất phóng xạ có chu kì bán rã $T = 8$ ngày. Tính hằng số phóng xạ $\lambda$ (theo ngày $^{-1}$ ).

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Một đoạn dây dẫn dài $0,5\ \text{m}$ mang dòng điện $5\ \text{A}$ đặt vuông góc với từ trường đều có cảm ứng từ $0,2\ \text{T}$ . Tính lực từ tác dụng lên đoạn dây.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Lực từ: $F = BIl\sin\alpha$ ; quy tắc bàn tay trái xác định chiều lực từ."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Cảm ứng từ: dây thẳng, vòng dây, ống dây — nhớ đúng công thức từng trường hợp."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chương 3 (Bài 14–20) trình bày về từ trường và cảm ứng điện từ."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn mang dòng điện: $F = BIl\sin\alpha$ , chiều xác định bằng quy tắc bàn tay trái."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chương 3 (Bài 14–20) trình bày về từ trường và cảm ứng điện từ. Từ trường tồn tại xung quanh nam châm và dòng điện; chiều đường sức từ của dòng điện xác định bằng quy tắc nắm tay phải.
- Tổng kết ghi nhớ: Lực từ: $F = BIl\sin\alpha$ ; quy tắc bàn tay trái xác định chiều lực từ.; Cảm ứng từ: dây thẳng, vòng dây, ống dây — nhớ đúng công thức từng trường hợp.; Từ thông $\Phi = BS\cos\alpha$ ; suất điện động cảm ứng $e_c = -\dfrac{\Delta\Phi}{\Delta t}$ .
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Một khung dây có $N = 50$ vòng, diện tích mỗi vòng $S = 0{,}04,\text{m}^2$ , đặt trong từ trường đều $B = 0{,}2,\text{T}$ sao cho mặt phẳng khung vuông góc với đường sức từ. Từ thông qua khung là $\Phi = NBS = 50 \times 0{,}2 \times 0{,}04 = 0{,}4,\text{Wb}$ . Nếu từ thông giảm đều về không trong $\Delta t = 0{,}1,\text{s}$ thì suất điện động cảm ứng là $e_c = \dfrac{0{,}4}{0{,}1} = 4,\text{V}$ . Dòng điện cảm ứng có chiều sao cho từ trường của nó cùng chiều với từ trường ngoài, chống lại sự giảm của từ thông. Đây là dạng bài tập điển hình kết hợp từ thông và định luật Faraday.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài tập ôn tập Vật Lí 12 Kết nối tri thức Chương 3 (có đúng sai, trả lời ngắn) (Lực từ: $F = BIl\sin\alpha$ ; quy tắc bàn tay trái xác định chiều lực từ.; Cảm ứng từ: dây thẳng, vòng dây, ống dây — nhớ đúng công thức từng trường hợp.; Từ thông $\Phi = BS\cos\alpha$ ; suất điện động cảm ứng $e_c = -\dfrac{\Delta\Phi}{\Delta t}$ .).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Sóng điện từ là sóng ngang, lan truyền trong chân không với tốc độ $c = 3 \times 10^8,\text{m/s}$ .
Bài 4: Số khối không đổi, số proton tăng $1$ .
Bài 5: $\lambda = \dfrac{\ln 2}{T} = \dfrac{0,693}{8} \approx 0,0866$ ngày $^{-1}$ .
Bài 6: $F = BIl = 0,2 \times 5 \times 0,5 = 0,5\ \text{N}$ .

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

F = BIl\sin\alpha

; quy tắc bàn tay trái xác định chiều lực từ.

F = BIl\sin\alpha

, chiều xác định bằng quy tắc bàn tay trái. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Một khung dây có $N = 50$ vòng, diện tích mỗi vòng $S = 0{,}04,\text{m}^2$ , đặt trong từ trường đều $B = 0{,}2,\text{T}$ sao cho mặt phẳng khung vuông góc với đường sức từ. Từ thông qua khung là $\Phi = NBS = 50 \times 0{,}2 \times 0{,}04 = 0{,}4,\text{Wb}$ . Nếu từ thông giảm đều về không trong $\Delta t = 0{,}1,\text{s}$ thì suất điện động cảm ứng là $e_c = \dfrac{0{,}4}{0{,}1} = 4,\text{V}$ . Dòng điện cảm ứng có chiều sao cho từ trường của nó cùng chiều với từ trường ngoài, chống lại sự giảm của từ thông. Đây là dạng bài tập điển hình kết hợp từ thông và định luật Faraday.

Sóng điện từ là sóng ngang, lan truyền trong chân không với tốc độ $c = 3 \times 10^8,\text{m/s}$ .

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Sau một lần phân rã

\beta^-

, số khối và số proton của hạt nhân thay đổi như thế nào?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Một chất phóng xạ có chu kì bán rã

T = 8

ngày. Tính hằng số phóng xạ

\lambda

(theo ngày

^{-1}

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Một đoạn dây dẫn dài

0,5\ \text{m}

mang dòng điện

5\ \text{A}

đặt vuông góc với từ trường đều có cảm ứng từ

0,2\ \text{T}

. Tính lực từ tác dụng lên đoạn dây.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Lực từ: $F = BIl\sin\alpha$ ; quy tắc bàn tay trái xác định chiều lực từ."
Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Cảm ứng từ: dây thẳng, vòng dây, ống dây — nhớ đúng công thức từng trường hợp."
Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chương 3 (Bài 14–20) trình bày về từ trường và cảm ứng điện từ."
Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn mang dòng điện: $F = BIl\sin\alpha$ , chiều xác định bằng quy tắc bàn tay trái."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chương 3 (Bài 14–20) trình bày về từ trường và cảm ứng điện từ. Từ trường tồn tại xung quanh nam châm và dòng điện; chiều đường sức từ của dòng điện xác định bằng quy tắc nắm tay phải.
Tổng kết ghi nhớ: Lực từ: $F = BIl\sin\alpha$ ; quy tắc bàn tay trái xác định chiều lực từ.; Cảm ứng từ: dây thẳng, vòng dây, ống dây — nhớ đúng công thức từng trường hợp.; Từ thông $\Phi = BS\cos\alpha$ ; suất điện động cảm ứng $e_c = -\dfrac{\Delta\Phi}{\Delta t}$ .

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Một khung dây có $N = 50$ vòng, diện tích mỗi vòng $S = 0{,}04,\text{m}^2$ , đặt trong từ trường đều $B = 0{,}2,\text{T}$ sao cho mặt phẳng khung vuông góc với đường sức từ. Từ thông qua khung là $\Phi = NBS = 50 \times 0{,}2 \times 0{,}04 = 0{,}4,\text{Wb}$ . Nếu từ thông giảm đều về không trong $\Delta t = 0{,}1,\text{s}$ thì suất điện động cảm ứng là $e_c = \dfrac{0{,}4}{0{,}1} = 4,\text{V}$ . Dòng điện cảm ứng có chiều sao cho từ trường của nó cùng chiều với từ trường ngoài, chống lại sự giảm của từ thông. Đây là dạng bài tập điển hình kết hợp từ thông và định luật Faraday.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài tập ôn tập Vật Lí 12 Kết nối tri thức Chương 3 (có đúng sai, trả lời ngắn) (Lực từ: $F = BIl\sin\alpha$ ; quy tắc bàn tay trái xác định chiều lực từ.; Cảm ứng từ: dây thẳng, vòng dây, ống dây — nhớ đúng công thức từng trường hợp.; Từ thông $\Phi = BS\cos\alpha$ ; suất điện động cảm ứng $e_c = -\dfrac{\Delta\Phi}{\Delta t}$ .).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Sóng điện từ là sóng ngang, lan truyền trong chân không với tốc độ $c = 3 \times 10^8,\text{m/s}$ .

Bài 4: Số khối không đổi, số proton tăng

1

Bài 5:

\lambda = \dfrac{\ln 2}{T} = \dfrac{0,693}{8} \approx 0,0866

ngày

^{-1}

Bài 6:

F = BIl = 0,2 \times 5 \times 0,5 = 0,5\ \text{N}