Bài 10: Luyện tập chung (trang 38)

1. Kiến thức trọng tâm

Bài luyện tập chung này ôn lại các kiến thức trọng tâm: phép cộng qua $10$ trong phạm vi $20$, bảng cộng qua $10$, bài toán về thêm, bớt một số đơn vị và các thành phần của phép cộng, phép trừ. Khi làm bài, các em cần bình tĩnh đọc kĩ từng yêu cầu. Với bài tính, hãy áp dụng cách tách số để làm tròn chục hoặc dùng bảng cộng đã thuộc. Với bài tìm số chưa biết, hãy nhớ quy tắc tìm số hạng và tìm số bị trừ, số trừ. Với bài toán có lời văn, hãy xác định từ khóa "thêm" hay "bớt" để chọn phép cộng hay phép trừ.

Ngoài ra, các em cần rèn thói quen kiểm tra lại bài làm. Sau khi tính xong một phép tính, hãy thử tính ngược lại: phép cộng thì lấy tổng trừ đi một số hạng, phép trừ thì lấy hiệu cộng với số trừ. Nếu kết quả khớp với số còn lại thì phép tính đúng.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Tính: $8 + 7$ và $9 + 6$.

Lời giải: $8 + 7 = 15$ (tách $7 = 2 + 5$, $8 + 2 + 5 = 10 + 5$). $9 + 6 = 15$ (tách $6 = 1 + 5$, $9 + 1 + 5 = 10 + 5$).

Ví dụ 2: Điền số thích hợp vào chỗ chấm: $7 + \ldots = 14$.

Lời giải: Số cần điền là số hạng chưa biết: $14 - 7 = 7$. Vậy $7 + 7 = 14$.

Ví dụ 3: Hùng có $14$ quyển truyện, Hùng cho em $5$ quyển. Hỏi Hùng còn lại bao nhiêu quyển truyện?

Lời giải: Hùng còn lại số quyển truyện là: $14 - 5 = 9$ (quyển). Đáp số: $9$ quyển truyện.

Ví dụ 4: Tìm $x$ biết $x - 12 = 30$.

Lời giải: $x$ là số bị trừ, $x = 30 + 12 = 42$. Thử lại: $42 - 12 = 30$, đúng.

3. Ghi nhớ

• Cộng qua $10$: tách số để làm tròn chục rồi cộng tiếp phần còn lại.
• Tìm số hạng: tổng trừ đi số hạng đã biết; tìm số bị trừ: hiệu cộng với số trừ.
• "Thêm" thì cộng, "bớt" thì trừ.