Bài 12: Bảng trừ (qua 10) (trang 47)

1. Kiến thức trọng tâm

Bảng trừ (qua 10) gồm các phép trừ có số bị trừ từ $11$ đến $18$ và số trừ là $2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9$, ví dụ $11 - 2$, $12 - 5$, $15 - 7$. Khi trừ qua $10$, ta không thể trừ trực tiếp trong phạm vi $10$ mà phải tách số trừ để trừ dần về $10$ rồi trừ tiếp phần còn lại.

Cách làm gồm hai bước. Bước một: trừ để được $10$. Bước hai: trừ tiếp phần còn lại. Chẳng hạn với $13 - 5$, ta tách $5 = 3 + 2$. Lấy $13 - 3 = 10$, rồi $10 - 2 = 8$. Vậy $13 - 5 = 8$.

Muốn học thuộc bảng trừ, em nên luyện đọc nhiều lần và tự kiểm tra bằng cách che đáp án. Khi đã thuộc, em sẽ tính nhanh các phép trừ qua $10$ mà không cần đếm ngón tay hay vẽ hình.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Tính $14 - 6$.

Lời giải: Tách $6 = 4 + 2$. Lấy $14 - 4 = 10$. Rồi $10 - 2 = 8$. Vậy $14 - 6 = 8$.

Ví dụ 2: Tính $17 - 9$.

Lời giải: Tách $9 = 7 + 2$. Lấy $17 - 7 = 10$. Rồi $10 - 2 = 8$. Vậy $17 - 9 = 8$.

Ví dụ 3: Mẹ có $15$ quả cam, mẹ cho em $6$ quả. Hỏi mẹ còn lại bao nhiêu quả cam?

Lời giải: Tách $6 = 5 + 1$. Lấy $15 - 5 = 10$. Rồi $10 - 1 = 9$. Mẹ còn lại $9$ quả cam.

3. Ghi nhớ

• Trừ qua $10$: tách số trừ để trừ về $10$ rồi trừ tiếp phần còn lại.
• Thuộc bảng trừ từ $11 - 2$ đến $18 - 9$ giúp tính nhanh và chính xác.
• Luôn kiểm tra lại: đáp án cộng với số trừ phải bằng số bị trừ, ví dụ $8 + 6 = 14$ nên $14 - 6 = 8$ là đúng.