Bài 20: Phép cộng (có nhớ) số có hai chữ số với số có hai chữ số (trang 76)

1. Kiến thức trọng tâm

Phép cộng (có nhớ) số có hai chữ số với số có hai chữ số thực hiện theo hai bước: cộng hàng đơn vị trước, rồi cộng hàng chục. Nếu tổng ở hàng đơn vị bằng hoặc lớn hơn $10$ thì ta nhớ $1$ chục sang hàng chục.

Ví dụ $45 + 37$: cộng hàng đơn vị $5 + 7 = 12$, viết $2$ nhớ $1$; cộng hàng chục $4 + 3 = 7$, thêm $1$ nhớ được $8$. Vậy $45 + 37 = 82$.

Cách đặt tính: viết hai số sao cho hàng đơn vị thẳng cột với hàng đơn vị, hàng chục thẳng cột với hàng chục, dấu $+$ ở giữa bên trái, gạch ngang ở dưới. Cộng từ phải sang trái.

Khi cộng nhẩm, em cũng có thể tách số để cộng tròn chục trước, ví dụ $45 + 37 = 45 + 30 + 7 = 75 + 7 = 82$.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Đặt tính rồi tính $28 + 64$.

Lời giải: Cộng hàng đơn vị: $8 + 4 = 12$, viết $2$ nhớ $1$. Cộng hàng chục: $2 + 6 = 8$, thêm $1$ nhớ được $9$. Vậy $28 + 64 = 92$.

Ví dụ 2: Tính $57 + 28$.

Lời giải: Cộng hàng đơn vị: $7 + 8 = 15$, viết $5$ nhớ $1$. Cộng hàng chục: $5 + 2 = 7$, thêm $1$ nhớ được $8$. Vậy $57 + 28 = 85$.

Ví dụ 3: Thùng thứ nhất chứa $36$ l nước, thùng thứ hai chứa $25$ l nước. Hỏi cả hai thùng chứa bao nhiêu lít nước?

Lời giải: Cả hai thùng chứa số lít nước là: $36 + 25 = 61$ (l). Đáp số: $61$ l.

3. Ghi nhớ

• Cộng từ phải sang trái: hàng đơn vị trước, hàng chục sau.
• Tổng hàng đơn vị từ $10$ trở lên thì nhớ $1$ chục sang hàng chục.
• Đặt tính thẳng cột giúp tránh nhầm lẫn; kiểm tra lại bằng cách cộng nhẩm hoặc cộng lại.