Bài 5: Ôn tập phép cộng, phép trừ (không nhớ) trong phạm vi 100 (trang 19)

1. Kiến thức trọng tâm

Phép cộng và phép trừ không nhớ trong phạm vi $100$ là những phép tính mà khi cộng hoặc trừ từng hàng, kết quả ở mỗi hàng đều nhỏ hơn $10$, không phải nhớ sang hàng khác. Cách làm quen thuộc nhất là đặt tính rồi tính: viết số này dưới số kia sao cho hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị, hàng chục thẳng hàng chục, rồi cộng hoặc trừ từ phải sang trái, tức là từ hàng đơn vị trước, rồi đến hàng chục.

Với phép cộng, ta cộng đơn vị với đơn vị, chục với chục. Ví dụ: $34 + 25$. Cộng đơn vị: $4 + 5 = 9$, viết $9$. Cộng chục: $3 + 2 = 5$, viết $5$. Kết quả là $59$. Với phép trừ, ta trừ đơn vị với đơn vị, chục với chục. Ví dụ: $48 - 26$. Trừ đơn vị: $8 - 6 = 2$, viết $2$. Trừ chục: $4 - 2 = 2$, viết $2$. Kết quả là $22$.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Đặt tính rồi tính: $52 + 36$.

Lời giải: Đặt tính sao cho $52$ ở trên, $36$ ở dưới, thẳng cột. Cộng đơn vị: $2 + 6 = 8$. Cộng chục: $5 + 3 = 8$. Kết quả: $52 + 36 = 88$.

Ví dụ 2: Đặt tính rồi tính: $76 - 41$.

Lời giải: Trừ đơn vị: $6 - 1 = 5$. Trừ chục: $7 - 4 = 3$. Kết quả: $76 - 41 = 35$.

Ví dụ 3: Một cửa hàng buổi sáng bán được $42$ kg gạo, buổi chiều bán được $35$ kg gạo. Hỏi cả hai buổi cửa hàng bán được bao nhiêu ki-lô-gam gạo?

Lời giải: Cả hai buổi cửa hàng bán được: $42 + 35 = 77$ (kg). Đáp số: $77$ kg.

3. Ghi nhớ

• Đặt tính: hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị, hàng chục thẳng hàng chục.
• Tính từ phải sang trái: đơn vị trước, chục sau.
• Phép cộng không nhớ: cộng từng hàng, kết quả mỗi hàng nhỏ hơn $10$.
• Phép trừ không nhớ: trừ từng hàng, chữ số ở hàng trên luôn lớn hơn hoặc bằng chữ số ở hàng dưới.