Bài 13: Tìm thành phần trong phép nhân, phép chia

1. Kiến thức trọng tâm

Trong phép nhân $a \times b = c$, $a$ và $b$ là các thừa số, $c$ là tích. Muốn tìm một thừa số chưa biết, ta lấy tích chia cho thừa số đã biết: thừa số chưa biết $= c : b$. Ví dụ, trong phép tính $4 \times x = 32$, thừa số chưa biết là $x = 32 : 4 = 8$.

Trong phép chia $c : a = b$, $c$ là số bị chia, $a$ là số chia, $b$ là thương. Muốn tìm số bị chia, ta lấy thương nhân với số chia: $c = b \times a$. Ví dụ, $x : 6 = 7$ thì $x = 7 \times 6 = 42$. Muốn tìm số chia, ta lấy số bị chia chia cho thương: $a = c : b$. Ví dụ, $54 : x = 9$ thì $x = 54 : 9 = 6$.

Như vậy, phép nhân và phép chia có quan hệ mật thiết: từ một phép nhân, ta viết được hai phép chia tương ứng, và ngược lại.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Tìm $x$ biết $7 \times x = 63$. Ta có $x = 63 : 7 = 9$. Thử lại: $7 \times 9 = 63$ (đúng).

Ví dụ 2: Tìm $x$ biết $x : 8 = 5$. Ta có $x = 5 \times 8 = 40$. Thử lại: $40 : 8 = 5$ (đúng).

Ví dụ 3: Tìm $x$ biết $72 : x = 8$. Ta có $x = 72 : 8 = 9$. Thử lại: $72 : 9 = 8$ (đúng).

Ví dụ 4: Một cửa hàng xếp 56 chiếc bánh vào các hộp, mỗi hộp 8 chiếc. Số hộp là $56 : 8 = 7$ (hộp).

3. Ghi nhớ

• Muốn tìm thừa số chưa biết: lấy tích chia cho thừa số đã biết.
• Muốn tìm số bị chia: lấy thương nhân với số chia.
• Muốn tìm số chia: lấy số bị chia chia cho thương.
• Sau khi tìm được $x$, nhớ thử lại bằng phép tính ban đầu.