Bài 57: Chia số có bốn chữ số cho số có một chữ số

1. Kiến thức trọng tâm

Muốn chia số có bốn chữ số cho số có một chữ số, ta đặt tính rồi tính: viết số bị chia ở bên trái, số chia ở bên phải, có dấu chia ở giữa. Sau đó ta chia từ trái sang phải, bắt đầu từ hàng nghìn rồi lần lượt đến hàng trăm, hàng chục và hàng đơn vị. Ở mỗi bước chia, ta thực hiện ba việc: chia, nhân, trừ. Nếu số dư nhỏ hơn số chia thì ta hạ chữ số tiếp theo của số bị chia xuống và tiếp tục chia. Nếu chữ số đang xét nhỏ hơn số chia thì thương ở hàng đó là $0$.

Khi chia hết, số dư cuối cùng bằng $0$. Khi chia có dư, số dư cuối cùng phải nhỏ hơn số chia. Các em có thể kiểm tra lại bằng công thức: số bị chia bằng thương nhân với số chia rồi cộng với số dư.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Tính $8448 : 4$. Lấy $8 : 4 = 2$, viết $2$; $2 \times 4 = 8$, $8 - 8 = 0$. Hạ $4$, $4 : 4 = 1$, viết $1$. Hạ $4$, $4 : 4 = 1$, viết $1$. Hạ $8$, $8 : 4 = 2$, viết $2$. Kết quả là $2112$.

Ví dụ 2: Tính $9635 : 3$. Lấy $9 : 3 = 3$, viết $3$. Hạ $6$, $6 : 3 = 2$, viết $2$. Hạ $3$, $3 : 3 = 1$, viết $1$. Hạ $5$, $5 : 3 = 1$ dư $2$, viết $1$. Kết quả là $3211$ dư $2$.

Ví dụ 3: Kiểm tra ví dụ 2: $3211 \times 3 + 2 = 9633 + 2 = 9635$, đúng với số bị chia.

3. Ghi nhớ

• Chia từ trái sang phải, mỗi bước gồm: chia, nhân, trừ.
• Số dư ở mỗi bước phải nhỏ hơn số chia.
• Nếu chữ số đang xét nhỏ hơn số chia thì thương ở hàng đó là $0$.
• Kiểm tra: số bị chia $=$ thương $\times$ số chia $+$ số dư.