Bài tập — Bài 71: Chia số có năm chữ số cho số có một chữ số

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 71: Chia số có năm chữ số cho số có một chữ số? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Chia từ trái sang phải, từng chữ số một. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 71: Chia số có năm chữ số cho số có một chữ số, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Số dư ở mỗi lượt luôn nhỏ hơn số chia.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 71: Chia số có năm chữ số cho số có một chữ số, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Chia số có năm chữ số cho số có một chữ số thực hiện từ trái sang phải, lần lượt chia từng chữ số của số bị chia cho số chia. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 71: Chia số có năm chữ số cho số có một chữ số, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Số dư luôn phải nhỏ hơn số chia; nếu số dư lớn hơn hoặc bằng số chia thì thương vừa tìm còn nhỏ, cần tăng lên. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 71: Chia số có năm chữ số cho số có một chữ số, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Tính $45,678 : 6$.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 71: Chia số có năm chữ số cho số có một chữ số để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

• $45$ chia $6$ được $7$, $7 \times 6 = 42$, $45 - 42 = 3$. Hạ $6$ được $36$.

• $36$ chia $6$ được $6$, $6 \times 6 = 36$, $36 - 36 = 0$. Hạ $7$ được $7$.
• $7$ chia $6$ được $1$, $1 \times 6 = 6$, $7 - 6 = 1$. Hạ $8$ được $18$.
• $18$ chia $6$ được $3$, $3 \times 6 = 18$, $18 - 18 = 0$.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Hình vuông có chu vi 40 cm. Hỏi cạnh của hình vuông dài bao nhiêu xăng-ti-mét?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Hình chữ nhật có chu vi 30 cm, chiều dài 10 cm. Hỏi chiều rộng dài bao nhiêu xăng-ti-mét?

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Diện tích hình chữ nhật là 48 cm², chiều dài là 8 cm. Hỏi chiều rộng là bao nhiêu xăng-ti-mét?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Chia từ trái sang phải, từng chữ số một."
  • Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Số dư ở mỗi lượt luôn nhỏ hơn số chia."
  • Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chia số có năm chữ số cho số có một chữ số thực hiện từ trái sang phải, lần lượt chia từng chữ số của số bị chia cho số chia."
  • Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Số dư luôn phải nhỏ hơn số chia; nếu số dư lớn hơn hoặc bằng số chia thì thương vừa tìm còn nhỏ, cần tăng lên."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chia số có năm chữ số cho số có một chữ số thực hiện từ trái sang phải, lần lượt chia từng chữ số của số bị chia cho số chia. Ở mỗi lượt chia, ta lấy một chữ số (hoặc hai chữ số nếu chữ số đầu nhỏ hơn số chia), tìm thương, nhân ngược lại rồi trừ để tìm số dư của lượt đó.
  • Tổng kết ghi nhớ: Chia từ trái sang phải, từng chữ số một.; Số dư ở mỗi lượt luôn nhỏ hơn số chia.; Thử lại bằng phép nhân: thương $\times$ số chia $+$ số dư $=$ số bị chia.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Tính $45,678 : 6$.
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 71: Chia số có năm chữ số cho số có một chữ số (Chia từ trái sang phải, từng chữ số một.; Số dư ở mỗi lượt luôn nhỏ hơn số chia.; Thử lại bằng phép nhân: thương $\times$ số chia $+$ số dư $=$ số bị chia.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: - $45$ chia $6$ được $7$, $7 \times 6 = 42$, $45 - 42 = 3$. Hạ $6$ được $36$.
• $36$ chia $6$ được $6$, $6 \times 6 = 36$, $36 - 36 = 0$. Hạ $7$ được $7$.
• $7$ chia $6$ được $1$, $1 \times 6 = 6$, $7 - 6 = 1$. Hạ $8$ được $18$.
• $18$ chia $6$ được $3$, $3 \times 6 = 18$, $18 - 18 = 0$.
• Bài 4: $40 : 4 = 10$ (cm)
• Bài 5: Nửa chu vi là $30 : 2 = 15$ (cm). Chiều rộng là $15 - 10 = 5$ (cm).
• Bài 6: $48 : 8 = 6$ (cm)