Chủ đề 3: Làm quen với hình phẳng, hình khối

1. Kiến thức trọng tâm

Chủ đề này giúp em làm quen với các hình phẳng và hình khối xung quanh mình. Trước hết, em học về điểm ở giữa và trung điểm của đoạn thẳng: điểm ở giữa là điểm nằm giữa hai điểm khác trên cùng một đoạn thẳng; trung điểm là điểm ở giữa và cách đều hai đầu đoạn thẳng. Tiếp theo, em học về hình tròn với tâm, bán kính và đường kính: tất cả các bán kính của một hình tròn đều bằng nhau, đường kính dài gấp đôi bán kính, hay $d = 2 \times r$.

Em học về góc, góc vuông và góc không vuông, cách dùng ê ke để kiểm tra góc vuông. Em nhận biết hình tam giác, hình tứ giác, hình chữ nhật và hình vuông, đồng thời thực hành vẽ góc vuông, vẽ đường tròn, hình vuông, hình chữ nhật và vẽ trang trí. Cuối chủ đề, em làm quen với khối lập phương và khối hộp hình chữ nhật: mỗi khối có các mặt, các cạnh và các đỉnh; khối lập phương có $6$ mặt đều là hình vuông.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Đoạn thẳng $AB$ dài $10$ cm, điểm $M$ là trung điểm của $AB$. Tính độ dài đoạn thẳng $AM$.

Lời giải: Vì $M$ là trung điểm của $AB$ nên $AM = AB : 2 = 10 : 2 = 5$ (cm). Đáp số: $5$ cm.

Ví dụ 2: Một hình tròn có bán kính $4$ cm. Tính đường kính của hình tròn đó.

Lời giải: Đường kính $d = 2 \times r = 2 \times 4 = 8$ (cm). Đáp số: $8$ cm.

Ví dụ 3: Kể tên các hình: hình có $4$ cạnh bằng nhau và $4$ góc vuông là hình gì?

Lời giải: Đó là hình vuông.

3. Ghi nhớ

• Trung điểm chia đoạn thẳng thành hai phần bằng nhau.
• Đường kính dài gấp đôi bán kính: $d = 2 \times r$.
• Dùng ê ke để kiểm tra góc vuông một cách chính xác.
• Hình vuông có $4$ cạnh bằng nhau và $4$ góc vuông; hình chữ nhật có $4$ góc vuông và hai cạnh dài bằng nhau, hai cạnh ngắn bằng nhau.
• Khối lập phương có $6$ mặt đều là hình vuông bằng nhau.