Chủ đề 4: Phép nhân, phép chia trong phạm vi 100

1. Kiến thức trọng tâm

Chủ đề này giúp em thành thạo phép nhân và phép chia trong phạm vi $100$. Trước hết, em học cách nhân số có hai chữ số với số có một chữ số: đặt tính rồi nhân từ phải sang trái, nhân chữ số hàng đơn vị trước rồi đến hàng chục, nhớ phần dư nếu có. Tiếp theo là gấp một số lên một số lần: muốn gấp một số lên $n$ lần, em lấy số đó nhân với $n$. Sau đó, em học phép chia hết và phép chia có dư: trong phép chia có dư, số dư luôn nhỏ hơn số chia. Em cũng học cách chia số có hai chữ số cho số có một chữ số, rồi học giảm một số đi một số lần: muốn giảm một số đi $n$ lần, em lấy số đó chia cho $n$. Cuối chủ đề, em vận dụng tất cả để giải bài toán bằng hai bước tính.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Tính $23 \times 3$.

Lời giải: $23 \times 3 = 69$. Đặt tính: $3 \times 3 = 9$, viết $9$; $3 \times 2 = 6$, viết $6$. Kết quả là $69$.

Ví dụ 2: Tính $47 : 3$.

Lời giải: $47 : 3 = 15$ (dư $2$). Vì $3 \times 15 = 45$ và $47 - 45 = 2$ nên thương là $15$, số dư là $2$.

Ví dụ 3: An có $18$ viên bi. Bình có số bi gấp $3$ lần số bi của An. Hỏi Bình có bao nhiêu viên bi?

Lời giải: $18 \times 3 = 54$ (viên bi). Đáp số: $54$ viên bi.

3. Ghi nhớ

• Nhân số có hai chữ số: nhân từ phải sang trái, nhớ phần dư.
• Trong phép chia có dư, số dư luôn nhỏ hơn số chia.
• Gấp một số lên $n$ lần: nhân với $n$. Giảm một số đi $n$ lần: chia cho $n$.
• Giải bài toán hai bước: đọc kĩ đề, tìm bước tính thứ nhất rồi mới tính bước thứ hai.
• Kiểm tra lại kết quả bằng phép tính ngược, nhất là với phép chia có dư.