Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 12: Làm chuồn chuồn thăng bằng? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Chuồn chuồn thăng bằng gồm ba phần: thân, cánh và đầu.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 12: Làm chuồn chuồn thăng bằng, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Chuồn chuồn thăng bằng khi trọng tâm nằm ngay tại điểm tiếp xúc với ngón tay. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 12: Làm chuồn chuồn thăng bằng, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Chuồn chuồn thăng bằng là đồ chơi dân gian làm từ tre, có thể đậu thăng bằng trên đầu ngón tay mà không rơi. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 12: Làm chuồn chuồn thăng bằng, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Cấu tạo của chuồn chuồn thăng bằng gồm ba phần: thân, cánh và đầu. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 12: Làm chuồn chuồn thăng bằng, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: Bạn Khoa làm một con chuồn chuồn thăng bằng từ tre. Bạn gắn hai cánh đối xứng hai bên thân, dán giấy màu đỏ lên cánh và vẽ hai mắt tròn. Khi đặt chuồn chuồn lên đầu ngón tay, nó nghiêng về phía bên trái.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 12: Làm chuồn chuồn thăng bằng để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Giải thích: Chuồn chuồn bị nghiêng vì cánh bên trái dài hơn cánh bên phải, làm trọng tâm lệch sang trái. Bạn Khoa cắt ngắn cánh bên trái một chút cho hai cánh bằng nhau, rồi đặt chuồn chuồn lên ngón tay. Lần này, chuồn chuồn đứng thăng bằng, không bị nghiêng nữa.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Sau khi lắp xong mô hình, em cần làm gì?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu 2 quy tắc an toàn khi sử dụng bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Khi làm việc theo nhóm lắp ghép, em nên làm gì?
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Chuồn chuồn thăng bằng gồm ba phần: thân, cánh và đầu."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Chuồn chuồn thăng bằng khi trọng tâm nằm ngay tại điểm tiếp xúc với ngón tay."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chuồn chuồn thăng bằng là đồ chơi dân gian làm từ tre, có thể đậu thăng bằng trên đầu ngón tay mà không rơi."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Cấu tạo của chuồn chuồn thăng bằng gồm ba phần: thân, cánh và đầu."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chuồn chuồn thăng bằng là đồ chơi dân gian làm từ tre, có thể đậu thăng bằng trên đầu ngón tay mà không rơi. Điều kì diệu này là nhờ cách phân bố trọng lượng của chuồn chuồn.
- Tổng kết ghi nhớ: Chuồn chuồn thăng bằng gồm ba phần: thân, cánh và đầu.; Chuồn chuồn thăng bằng khi trọng tâm nằm ngay tại điểm tiếp xúc với ngón tay.; Hai cánh phải đối xứng, bằng nhau để chuồn chuồn không bị nghiêng.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Bạn Khoa làm một con chuồn chuồn thăng bằng từ tre. Bạn gắn hai cánh đối xứng hai bên thân, dán giấy màu đỏ lên cánh và vẽ hai mắt tròn. Khi đặt chuồn chuồn lên đầu ngón tay, nó nghiêng về phía bên trái.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 12: Làm chuồn chuồn thăng bằng (Chuồn chuồn thăng bằng gồm ba phần: thân, cánh và đầu.; Chuồn chuồn thăng bằng khi trọng tâm nằm ngay tại điểm tiếp xúc với ngón tay.; Hai cánh phải đối xứng, bằng nhau để chuồn chuồn không bị nghiêng.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Giải thích: Chuồn chuồn bị nghiêng vì cánh bên trái dài hơn cánh bên phải, làm trọng tâm lệch sang trái. Bạn Khoa cắt ngắn cánh bên trái một chút cho hai cánh bằng nhau, rồi đặt chuồn chuồn lên ngón tay. Lần này, chuồn chuồn đứng thăng bằng, không bị nghiêng nữa.
- Bài 4: Kiểm tra mô hình có hoạt động tốt không.
- Bài 5: Hai quy tắc: không cho chi tiết nhỏ vào miệng; không dùng chi tiết nhọn chọc vào bạn.
- Bài 6: Phân công công việc, giúp đỡ nhau, cùng ráp mô hình.