1. Kiến thức trọng tâm
Trong tự nhiên, các sinh vật ăn lẫn nhau tạo thành chuỗi thức ăn. Chuỗi thức ăn cho thấy ai ăn ai, bắt đầu từ thực vật.
- Sinh vật sản xuất: là thực vật, rong, tảo. Chúng tự tạo thức ăn nhờ ánh sáng Mặt Trời.
- Sinh vật tiêu thụ: là động vật. Động vật ăn thực vật gọi là động vật ăn cỏ như trâu, bò, sâu; động vật ăn thịt gọi là động vật ăn thịt như hổ, mèo, rắn.
- Sinh vật phân hủy: là vi khuẩn, nấm. Chúng phân hủy xác sinh vật chết thành chất dinh dưỡng cho đất.
Một chuỗi thức ăn đơn giản: cỏ → sâu → chim → rắn → vi khuẩn, nấm phân hủy xác rắn.
Chuỗi thức ăn rất quan trọng vì nó giữ cân bằng trong tự nhiên. Nếu một mắt xích bị mất, các sinh vật khác cũng bị ảnh hưởng. Ví dụ, nếu hết cỏ, sâu không có thức ăn, chim không có sâu để ăn.
2. Ví dụ minh họa
Em hãy quan sát vườn rau nhà em. Trong vườn có rau, sâu ăn rau, chim ăn sâu, mèo ăn chim nhỏ. Đó là một chuỗi thức ăn: rau → sâu → chim → mèo.
Một ví dụ khác trong ao: tảo → cá nhỏ → cá lớn → con người. Tảo là thức ăn của cá nhỏ, cá nhỏ là thức ăn của cá lớn, cá lớn là thức ăn của con người. Em hãy vẽ một chuỗi thức ăn mà em quan sát được ở gần nhà và chỉ ra sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân hủy.
3. Ghi nhớ
Chuỗi thức ăn bắt đầu từ thực vật, tiếp theo là động vật ăn cỏ, động vật ăn thịt và kết thúc bằng sinh vật phân hủy. Các sinh vật trong chuỗi thức ăn liên quan chặt chẽ với nhau. Em hãy bảo vệ các sinh vật trong tự nhiên để chuỗi thức ăn không bị phá vỡ.