Bài tập — Bài 38: Nhân với số có một chữ số

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 38: Nhân với số có một chữ số? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Đặt tính thẳng cột, nhân từ phải sang trái. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 38: Nhân với số có một chữ số, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Nhớ cẩn thận: viết chữ số đơn vị, nhớ chữ số chục sang hàng tiếp theo. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 38: Nhân với số có một chữ số, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Muốn nhân một số có nhiều chữ số với số có một chữ số, ta đặt tính: thừa số thứ hai viết dưới thừa số thứ nhất, thẳng cột với hàng đơn vị.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 38: Nhân với số có một chữ số, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Quy tắc nhớ: khi nhân ở một hàng được tích lớn hơn $9$ , ta viết chữ số hàng đơn vị của tích, nhớ chữ số hàng chục sang hàng tiếp theo rồi cộng vào tích của hàng đó. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 38: Nhân với số có một chữ số, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ 1: Tính $12,345 \times 3$ .

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 38: Nhân với số có một chữ số để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Đặt tính rồi nhân từ phải sang trái: $3 \times 5 = 15$ , viết $5$ nhớ $1$ ; $3 \times 4 = 12$ , thêm $1$ nhớ được $13$ , viết $3$ nhớ $1$ ; $3 \times 3 = 9$ , thêm $1$ nhớ được $10$ , viết $0$ nhớ $1$ ; $3 \times 2 = 6$ , thêm $1$ nhớ được $7$ , viết $7$ ; $3 \times 1 = 3$ , viết $3$ . Kết quả: $12,345 \times 3 = 37,035$ .

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Làm tròn số 456 789 đến hàng chục nghìn.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Viết số lớn nhất có 6 chữ số khác nhau.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tính tổng của số lớn nhất có 5 chữ số và số nhỏ nhất có 5 chữ số.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Đặt tính thẳng cột, nhân từ phải sang trái."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Nhớ cẩn thận: viết chữ số đơn vị, nhớ chữ số chục sang hàng tiếp theo."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Muốn nhân một số có nhiều chữ số với số có một chữ số, ta đặt tính: thừa số thứ hai viết dưới thừa số thứ nhất, thẳng cột với hàng đơn vị."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Quy tắc nhớ: khi nhân ở một hàng được tích lớn hơn $9$ , ta viết chữ số hàng đơn vị của tích, nhớ chữ số hàng chục sang hàng tiếp theo rồi cộng vào tích của hàng đó."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Muốn nhân một số có nhiều chữ số với số có một chữ số, ta đặt tính: thừa số thứ hai viết dưới thừa số thứ nhất, thẳng cột với hàng đơn vị. Nhân từ phải sang trái: nhân từng chữ số của thừa số thứ nhất với thừa số thứ hai, nhớ sang hàng tiếp theo khi tích vượt quá $9$ .
- Tổng kết ghi nhớ: Đặt tính thẳng cột, nhân từ phải sang trái.; Nhớ cẩn thận: viết chữ số đơn vị, nhớ chữ số chục sang hàng tiếp theo.; Nhân với $0$ được $0$ ; nhân với $1$ được chính số đó.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1: Tính $12,345 \times 3$ .
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 38: Nhân với số có một chữ số (Đặt tính thẳng cột, nhân từ phải sang trái.; Nhớ cẩn thận: viết chữ số đơn vị, nhớ chữ số chục sang hàng tiếp theo.; Nhân với $0$ được $0$ ; nhân với $1$ được chính số đó.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Đặt tính rồi nhân từ phải sang trái: $3 \times 5 = 15$ , viết $5$ nhớ $1$ ; $3 \times 4 = 12$ , thêm $1$ nhớ được $13$ , viết $3$ nhớ $1$ ; $3 \times 3 = 9$ , thêm $1$ nhớ được $10$ , viết $0$ nhớ $1$ ; $3 \times 2 = 6$ , thêm $1$ nhớ được $7$ , viết $7$ ; $3 \times 1 = 3$ , viết $3$ . Kết quả: $12,345 \times 3 = 37,035$ .
Bài 4: 460 000.
Bài 5: 987 654.
Bài 6: $99,999 + 10,000 = 109,999$ .

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 38: Nhân với số có một chữ số, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Quy tắc nhớ: khi nhân ở một hàng được tích lớn hơn

9

, ta viết chữ số hàng đơn vị của tích, nhớ chữ số hàng chục sang hàng tiếp theo rồi cộng vào tích của hàng đó. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Ví dụ 1: Tính $12,345 \times 3$ .

Lời giải: Đặt tính rồi nhân từ phải sang trái: $3 \times 5 = 15$ , viết $5$ nhớ $1$ ; $3 \times 4 = 12$ , thêm $1$ nhớ được $13$ , viết $3$ nhớ $1$ ; $3 \times 3 = 9$ , thêm $1$ nhớ được $10$ , viết $0$ nhớ $1$ ; $3 \times 2 = 6$ , thêm $1$ nhớ được $7$ , viết $7$ ; $3 \times 1 = 3$ , viết $3$ . Kết quả: $12,345 \times 3 = 37,035$ .

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Làm tròn số 456 789 đến hàng chục nghìn.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Viết số lớn nhất có 6 chữ số khác nhau.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tính tổng của số lớn nhất có 5 chữ số và số nhỏ nhất có 5 chữ số.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Đặt tính thẳng cột, nhân từ phải sang trái."
Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Nhớ cẩn thận: viết chữ số đơn vị, nhớ chữ số chục sang hàng tiếp theo."
Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Muốn nhân một số có nhiều chữ số với số có một chữ số, ta đặt tính: thừa số thứ hai viết dưới thừa số thứ nhất, thẳng cột với hàng đơn vị."
Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Quy tắc nhớ: khi nhân ở một hàng được tích lớn hơn $9$ , ta viết chữ số hàng đơn vị của tích, nhớ chữ số hàng chục sang hàng tiếp theo rồi cộng vào tích của hàng đó."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Muốn nhân một số có nhiều chữ số với số có một chữ số, ta đặt tính: thừa số thứ hai viết dưới thừa số thứ nhất, thẳng cột với hàng đơn vị. Nhân từ phải sang trái: nhân từng chữ số của thừa số thứ nhất với thừa số thứ hai, nhớ sang hàng tiếp theo khi tích vượt quá $9$ .
Tổng kết ghi nhớ: Đặt tính thẳng cột, nhân từ phải sang trái.; Nhớ cẩn thận: viết chữ số đơn vị, nhớ chữ số chục sang hàng tiếp theo.; Nhân với $0$ được $0$ ; nhân với $1$ được chính số đó.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1: Tính $12,345 \times 3$ .
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 38: Nhân với số có một chữ số (Đặt tính thẳng cột, nhân từ phải sang trái.; Nhớ cẩn thận: viết chữ số đơn vị, nhớ chữ số chục sang hàng tiếp theo.; Nhân với $0$ được $0$ ; nhân với $1$ được chính số đó.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Đặt tính rồi nhân từ phải sang trái: $3 \times 5 = 15$ , viết $5$ nhớ $1$ ; $3 \times 4 = 12$ , thêm $1$ nhớ được $13$ , viết $3$ nhớ $1$ ; $3 \times 3 = 9$ , thêm $1$ nhớ được $10$ , viết $0$ nhớ $1$ ; $3 \times 2 = 6$ , thêm $1$ nhớ được $7$ , viết $7$ ; $3 \times 1 = 3$ , viết $3$ . Kết quả: $12,345 \times 3 = 37,035$ .

Bài 4: 460 000.

Bài 5: 987 654.

Bài 6:

99,999 + 10,000 = 109,999