Phạm vi: Bài 1 (Biết ơn những người có công với quê hương, đất nước), Bài 2 (Tôn trọng sự khác biệt của người khác), Bài 3 (Vượt qua khó khăn).
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Kể tên hai ngày lễ hoặc hoạt động tưởng nhớ những người có công với đất nước mà em biết.
Bài 2. Đúng hay sai? "Ngày 27 tháng 7 là Ngày Thương binh – Liệt sĩ."
Bài 3. Điền từ thích hợp vào chỗ trống: "Chúng ta cần biết ơn những người đã … vì Tổ quốc."
Bài 4. Nêu một việc học sinh lớp 5 có thể làm để thể hiện lòng biết ơn những người có công với đất nước.
Bài 5. Đúng hay sai? "Trêu chọc bạn vì bạn nói giọng địa phương là thể hiện sự tôn trọng sự khác biệt."
Bài 6. Khi bạn mới chuyển đến lớp ít nói, em nên làm gì? Nêu một việc cụ thể.
Bài 7. Điền từ thích hợp vào chỗ trống: "Mỗi người đều có điểm … đáng được tôn trọng."
Bài 8. Nêu một biểu hiện của việc tôn trọng sự khác biệt trong lớp học.
Bài 9. Đúng hay sai? "Khi gặp bài tập khó, em nên bỏ cuộc ngay."
Bài 10. Bạn An tập mãi chưa thuộc bảng nhân. Em hãy khuyên An một câu thể hiện tinh thần vượt qua khó khăn.
Bài 11. Điền từ thích hợp vào chỗ trống: "Khi gặp khó khăn, em cần … và tìm cách giải quyết."
Bài 12. Kể một khó khăn nhỏ em đã từng gặp ở trường.
Bài 13. Nêu một việc em có thể làm khi tham quan di tích lịch sử để thể hiện lòng biết ơn.
Bài 14. Đúng hay sai? "Chỉ chơi với những bạn giống mình mới là tôn trọng sự khác biệt."
Bài 15. Khi bạn có ý kiến khác với em, em nên làm gì?
Bài 16. Nêu một cách em đã dùng (hoặc sẽ dùng) để vượt qua một bài tập khó.
Phần 2: Nâng cao
Bài 17. Trong lớp có bạn Lan học chậm hơn các bạn khác. Một số bạn trêu Lan là "học dốt". Em sẽ làm gì? Vì sao?
Bài 18. Nhà trường tổ chức thăm hỏi gia đình thương binh, liệt sĩ. Em hãy nêu hai việc em sẽ chuẩn bị và thực hiện trong buổi thăm hỏi.
Bài 19. Em hãy kể một tấm gương vượt qua khó khăn mà em biết (trong đời sống hoặc trong sách báo) và nêu bài học em rút ra.
Bài 20. Bạn Minh nói: "Ai khác mình thì không đáng chơi cùng." Em có đồng ý không? Vì sao?
Bài 21. Em hãy viết 3–4 câu về một việc em đã làm để thể hiện lòng biết ơn những người có công với đất nước.
Bài 22. Khi làm bài kiểm tra, em thấy bạn bên cạnh quay cóp. Em sẽ xử lí thế nào để vừa bảo vệ cái đúng, vừa giữ tình bạn?
Bài 23. Em hãy nêu hai khó khăn có thể gặp khi học một môn học mới và hai cách để vượt qua.
Bài 24. Em hãy đề xuất một hoạt động của lớp để thể hiện lòng biết ơn những người có công với đất nước (nêu tên hoạt động và cách thực hiện).
Đáp án
Bài 1. Ví dụ: Ngày Thương binh – Liệt sĩ 27/7; Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12; lễ thắp nến tri ân; thăm hỏi gia đình chính sách.
Bài 2. Đúng.
Bài 3. "…đã hi sinh (cống hiến) vì Tổ quốc."
Bài 4. Ví dụ: thăm hỏi gia đình thương binh, liệt sĩ; giữ gìn di tích; học tập tốt; tham gia thắp nến tri ân.
Bài 5. Sai. Trêu chọc bạn là không tôn trọng sự khác biệt.
Bài 6. Ví dụ: chủ động làm quen, giới thiệu bạn với cả lớp, giúp bạn hòa nhập.
Bài 7. "…điểm riêng (điểm khác biệt)…"
Bài 8. Ví dụ: lắng nghe ý kiến khác mình; không trêu chọc bạn khác biệt; chấp nhận sở thích riêng của bạn.
Bài 9. Sai. Khi gặp bài tập khó cần kiên trì suy nghĩ, thử nhiều cách, hỏi thầy cô và bạn bè.
Bài 10. Ví dụ: "Cậu cứ kiên trì ôn tập mỗi ngày, khó đâu gỡ đó, rồi sẽ thuộc thôi."
Bài 11. "…kiên trì (cố gắng)…"
Bài 12. Học sinh kể một khó khăn cụ thể, chân thực (ví dụ: chưa hiểu bài, bị điểm kém, mâu thuẫn với bạn…).
Bài 13. Ví dụ: giữ trật tự, không vẽ bậy, không xả rác, lắng nghe hướng dẫn viên.
Bài 14. Sai. Tôn trọng sự khác biệt là chấp nhận và tôn trọng những điểm khác nhau của mọi người.
Bài 15. Lắng nghe và tôn trọng ý kiến của bạn; nếu không đồng ý thì nêu ý kiến của mình một cách lịch sự.
Bài 16. Ví dụ: suy nghĩ kĩ, thử nhiều cách, hỏi thầy cô hoặc bạn bè, chia bài khó thành từng phần nhỏ.
Bài 17. Can ngăn các bạn trêu Lan; động viên, giúp Lan học tập; giải thích rằng mỗi người có điểm mạnh riêng, không nên trêu chọc bạn.
Bài 18. Ví dụ: chuẩn bị lời hỏi thăm, quà nhỏ; giữ thái độ lễ phép; giúp đỡ việc nhà cho gia đình; lắng nghe câu chuyện của các bác.
Bài 19. Kể được tấm gương cụ thể; rút ra bài học: kiên trì, không bỏ cuộc, biết tìm cách vượt qua khó khăn.
Bài 20. Không đồng ý. Mỗi người đều có điểm khác biệt đáng được tôn trọng; sự khác biệt làm cuộc sống phong phú, và ai cũng có điểm mạnh riêng.
Bài 21. Học sinh viết 3–4 câu chân thực về việc làm của bản thân (ví dụ: thăm hỏi, giữ gìn di tích, học tập tốt…).
Bài 22. Nhắc nhở bạn nhẹ nhàng không nên quay cóp; nếu bạn vẫn tiếp tục thì báo thầy cô; không nên chép theo bạn; sau giờ kiểm tra có thể khuyên bạn ôn tập chăm chỉ hơn.
Bài 23. Khó khăn: chưa hiểu kiến thức mới; chưa quen cách học… Cách vượt qua: hỏi thầy cô, bạn bè; luyện tập mỗi ngày; chia nhỏ mục tiêu.
Bài 24. Đề xuất hoạt động cụ thể, khả thi (ví dụ: "Góc tri ân": sưu tầm tranh ảnh, kể chuyện về anh hùng liệt sĩ; hoặc quyên góp ủng hộ gia đình chính sách…), nêu rõ cách thực hiện.