Phạm vi: Bài 1 (Biết ơn những người có công với quê hương, đất nước), Bài 2 (Tôn trọng sự khác biệt của người khác), Bài 3 (Vượt qua khó khăn), Bài 4 (Bảo vệ cái đúng, cái tốt), Bài 5 (Bảo vệ môi trường sống).
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Nêu hai việc học sinh lớp 5 có thể làm để thể hiện lòng biết ơn những người có công với đất nước.
Bài 2. Đúng hay sai? "Giữ gìn di tích lịch sử là một cách thể hiện lòng biết ơn."
Bài 3. Điền từ thích hợp vào chỗ trống: "Khi bạn có ý kiến khác với mình, em cần … và tôn trọng ý kiến của bạn."
Bài 4. Nêu một biểu hiện của việc tôn trọng sự khác biệt trong lớp học.
Bài 5. Đúng hay sai? "Trêu chọc bạn vì bạn có ngoại hình khác biệt là thể hiện sự tôn trọng."
Bài 6. Khi gặp bài tập khó, em nên làm gì? Nêu hai cách.
Bài 7. Điền từ thích hợp vào chỗ trống: "Khi gặp khó khăn, em cần kiên trì, … và tìm cách giải quyết."
Bài 8. Kể một khó khăn em đã từng gặp và cách em đã vượt qua.
Bài 9. Đúng hay sai? "Bảo vệ cái đúng, cái tốt là dám nói sự thật và bênh vực người bị oan."
Bài 10. Khi thấy bạn quay cóp trong giờ kiểm tra, em nên làm gì?
Bài 11. Nêu một việc em có thể làm khi thấy bạn bị bắt nạt.
Bài 12. Điền từ thích hợp vào chỗ trống: "Chúng ta cần … cái đúng, cái tốt và không bao che việc làm sai."
Bài 13. Nêu hai việc góp phần bảo vệ môi trường sống ở trường.
Bài 14. Đúng hay sai? "Vứt rác đúng nơi quy định giúp giữ trường lớp sạch đẹp."
Bài 15. Nêu một việc em đã làm để tiết kiệm điện hoặc nước ở nhà.
Bài 16. Điền từ thích hợp vào chỗ trống: "Bảo vệ môi trường sống là trách nhiệm của … ."
Bài 17. Nêu một việc KHÔNG nên làm khi tham quan công viên để bảo vệ môi trường.
Bài 18. Khi thấy vòi nước ở trường bị rò rỉ, em nên làm gì?
Phần 2: Nâng cao
Bài 19. Trong giờ ra chơi, em thấy một bạn lớp trên bắt nạt một em lớp 1. Em sẽ làm gì? Vì sao?
Bài 20. Bạn Bình nói: "Bảo vệ môi trường là việc của người lớn, học sinh không cần làm gì." Em có đồng ý không? Vì sao?
Bài 21. Em hãy kể một tấm gương vượt qua khó khăn mà em biết và nêu bài học rút ra.
Bài 22. Em hãy đề xuất một kế hoạch nhỏ của lớp để bảo vệ môi trường trong trường (nêu tên hoạt động, cách thực hiện và phân công).
Bài 23. Bạn Nam nhặt được một chiếc bút đẹp nhưng không trả lại cho bạn bị mất. Em sẽ khuyên Nam thế nào để bảo vệ cái đúng, cái tốt?
Bài 24. Em hãy viết 4–5 câu về một việc tốt em đã làm để bảo vệ cái đúng, cái tốt hoặc bảo vệ môi trường.
Bài 25. Trong lớp có bạn mới chuyển đến nói giọng địa phương khác, một số bạn trêu bạn ấy. Em sẽ làm gì để thể hiện sự tôn trọng sự khác biệt?
Bài 26. Em hãy nêu hai khó khăn có thể gặp khi tham gia hoạt động tập thể và hai cách để vượt qua.
Đáp án
Bài 1. Ví dụ: thăm hỏi gia đình thương binh, liệt sĩ; chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ; giữ gìn di tích; học tập tốt; tham gia thắp nến tri ân.
Bài 2. Đúng.
Bài 3. "…lắng nghe…"
Bài 4. Ví dụ: lắng nghe ý kiến khác mình; không trêu chọc bạn khác biệt; chấp nhận sở thích riêng của bạn; giúp bạn mới hòa nhập.
Bài 5. Sai. Trêu chọc bạn là không tôn trọng sự khác biệt.
Bài 6. Ví dụ: kiên trì suy nghĩ, thử nhiều cách; hỏi thầy cô, bạn bè; chia bài khó thành từng phần nhỏ.
Bài 7. "…không bỏ cuộc (cố gắng)…"
Bài 8. Học sinh kể khó khăn cụ thể và cách vượt qua chân thực.
Bài 9. Đúng.
Bài 10. Nhắc nhở bạn nhẹ nhàng; nếu bạn vẫn tiếp tục thì báo thầy cô; không chép theo bạn.
Bài 11. Ví dụ: can ngăn nhẹ nhàng, bảo vệ bạn bị bắt nạt, báo thầy cô.
Bài 12. "…bảo vệ…"
Bài 13. Ví dụ: bỏ rác đúng nơi quy định; trồng và chăm sóc cây xanh; tiết kiệm điện, nước; tham gia tổng vệ sinh.
Bài 14. Đúng.
Bài 15. Ví dụ: tắt điện, tắt quạt khi ra khỏi phòng; khóa vòi nước sau khi dùng; dùng nước tiết kiệm.
Bài 16. "…mọi người (tất cả chúng ta)…"
Bài 17. Ví dụ: không hái hoa, bẻ cành; không xả rác bừa bãi; không dẫm lên cỏ.
Bài 18. Báo cho thầy cô hoặc bác bảo vệ để sửa chữa; không nghịch nước.
Bài 19. Can ngăn nhẹ nhàng, bảo vệ em nhỏ, báo thầy cô; vì cần bảo vệ người bị hại, giữ công bằng và an toàn cho mọi người.
Bài 20. Không đồng ý. Học sinh cũng có thể bảo vệ môi trường bằng nhiều việc nhỏ: bỏ rác đúng nơi quy định, tiết kiệm điện nước, trồng cây…
Bài 21. Kể được tấm gương cụ thể; rút ra bài học: kiên trì, không bỏ cuộc, biết tìm cách vượt qua khó khăn.
Bài 22. Kế hoạch có tên hoạt động, cách thực hiện và phân công rõ ràng, khả thi (ví dụ: "Thứ Sáu xanh": mỗi tổ phụ trách một khu vực, phân loại rác…).
Bài 23. Khuyên Nam trả lại bút cho bạn bị mất hoặc giao cho thầy cô; giải thích rằng nhặt được của rơi phải trả lại người mất mới là việc đúng.
Bài 24. Học sinh viết 4–5 câu chân thực về việc tốt của bản thân.
Bài 25. Can ngăn các bạn trêu; chủ động làm quen, giúp bạn mới hòa nhập; giải thích rằng giọng nói khác biệt là bình thường và đáng được tôn trọng.
Bài 26. Khó khăn: chưa quen bạn mới; chưa biết cách phối hợp; ngại phát biểu… Cách vượt qua: mạnh dạn trao đổi, phân công rõ ràng, giúp đỡ lẫn nhau.