- Phạm vi: Vị trí địa lí, lãnh thổ, đơn vị hành chính, Quốc kì, Quốc huy, Quốc ca; Thiên nhiên Việt Nam; Biển, đảo Việt Nam; Dân cư và dân tộc; Văn Lang, Âu Lạc; Phù Nam; Chăm-pa.
- Tổng: 24 bài (16 cơ bản + 8 nâng cao).
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Quốc kì Việt Nam có màu sắc và hình ảnh như thế nào?
Bài 2. Quốc ca Việt Nam có tên là gì? Ai là tác giả?
Bài 3. Quốc huy Việt Nam có những hình ảnh nào? Nêu ý nghĩa của bông lúa trong Quốc huy.
Bài 4. Việt Nam nằm ở khu vực nào của châu Á? Kể tên các nước giáp Việt Nam trên đất liền.
Bài 5. Nêu tên hai quần đảo xa bờ của Việt Nam và tỉnh quản lí mỗi quần đảo.
Bài 6. Nước ta có bao nhiêu dân tộc? Dân tộc nào đông nhất?
Bài 7. Kể tên 3 dân tộc thiểu số ở Việt Nam mà em biết.
Bài 8. Nêu những nét chính về khí hậu Việt Nam.
Bài 9. Địa hình nước ta có đặc điểm gì nổi bật?
Bài 10. Kể tên hai con sông lớn của Việt Nam và đồng bằng mà mỗi sông bồi đắp nên.
Bài 11. Nước Văn Lang ra đời vào khoảng thời gian nào? Ai là người đứng đầu?
Bài 12. Kinh đô nước Văn Lang đặt ở đâu? Kể tên một phong tục, lễ hội thời Hùng Vương còn lưu giữ đến nay.
Bài 13. Nước Âu Lạc do ai sáng lập? Kinh đô đặt ở đâu?
Bài 14. Nêu tên loại vũ khí nổi tiếng gắn với An Dương Vương.
Bài 15. Vương quốc Phù Nam phát triển ở vùng nào? Kể tên một di tích của văn hóa Óc Eo.
Bài 16. Vương quốc Chăm-pa phát triển ở vùng nào? Kể tên một di tích Chăm-pa nổi tiếng.
Phần 2: Nâng cao
Bài 17. Vì sao nói vị trí địa lí của Việt Nam rất thuận lợi cho giao lưu với các nước trong khu vực?
Bài 18. Em hãy giải thích vì sao Việt Nam có nhiều dân tộc cùng chung sống nhưng vẫn đoàn kết.
Bài 19. So sánh vị trí kinh đô của nước Văn Lang và nước Âu Lạc. Theo em, việc chuyển kinh đô có ý nghĩa gì?
Bài 20. Truyền thuyết "Sơn Tinh, Thủy Tinh" phản ánh điều gì về đời sống của người dân thời Hùng Vương?
Bài 21. Vì sao người dân Chăm-pa xây dựng nhiều tháp? Các tháp Chăm có giá trị gì ngày nay?
Bài 22. Kể tên một lễ hội ở địa phương em gắn với truyền thống lịch sử. Lễ hội đó nhắc nhở điều gì?
Bài 23. Nếu em được giới thiệu về biển, đảo Việt Nam cho bạn nước ngoài, em sẽ nói những gì? (Viết đoạn văn ngắn 5–7 câu.)
Bài 24. Em hãy nêu một việc làm cụ thể để thể hiện lòng tự hào về truyền thống dân tộc và giải thích vì sao em chọn việc đó.
Đáp án
- Nền đỏ, ở giữa có ngôi sao vàng năm cánh.
- Tiến quân ca – nhạc sĩ Văn Cao.
- Ngôi sao vàng năm cánh, bông lúa, bánh xe răng cưa, dòng chữ "Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam". Bông lúa tượng trưng cho nền nông nghiệp và giai cấp nông dân.
- Đông Nam Á, bán đảo Đông Dương. Giáp Trung Quốc (phía bắc), Lào và Cam-pu-chia (phía tây).
- Hoàng Sa – thành phố Đà Nẵng; Trường Sa – tỉnh Khánh Hòa.
- 54 dân tộc; dân tộc Kinh đông nhất.
- Ví dụ: Tày, Thái, Mường, H'Mông, Dao, Khmer, Ê Đê, Ba Na... (chấp nhận đáp án đúng bất kì).
- Nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm, mưa nhiều; miền Bắc có mùa đông lạnh, miền Nam nóng quanh năm.
- Ba phần tư diện tích là đồi núi; đồng bằng nhỏ hẹp, tập trung ở ven biển.
- Sông Hồng – đồng bằng Bắc Bộ (đồng bằng sông Hồng); sông Cửu Long (sông Mê Công) – đồng bằng Nam Bộ (đồng bằng sông Cửu Long).
- Khoảng thế kỉ VII TCN; Vua Hùng (Hùng Vương).
- Phong Châu (Phú Thọ). Ví dụ: Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 âm lịch), tục gói bánh chưng, bánh giầy.
- An Dương Vương; Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội ngày nay).
- Nỏ thần (nỏ Liên Châu).
- Nam Bộ; di tích Óc Eo (An Giang).
- Duyên hải miền Trung; Thánh địa Mỹ Sơn (Quảng Nam), Tháp Po Nagar (Khánh Hòa), Tháp Chăm Bình Định...
- Việt Nam nằm ở vị trí cầu nối giữa Đông Nam Á lục địa và Đông Nam Á hải đảo, trên các tuyến đường biển quốc tế, có bờ biển dài, nhiều cảng biển, thuận lợi cho giao thương.
- Các dân tộc cùng sống trên đất nước Việt Nam, có truyền thống đoàn kết, giúp đỡ nhau trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm và xây dựng đất nước; Nhà nước thực hiện chính sách bình đẳng, đoàn kết giữa các dân tộc.
- Văn Lang: Phong Châu (Phú Thọ); Âu Lạc: Cổ Loa (Hà Nội). Việc chuyển kinh đô về Cổ Loa – vùng đất cao ráo, gần sông, thuận lợi cho phòng thủ và giao thông – thể hiện bước phát triển của đất nước, tăng cường khả năng bảo vệ đất nước.
- Phản ánh cuộc đấu tranh chống lũ lụt của người Việt cổ, ước mơ chế ngự thiên nhiên, bảo vệ mùa màng, quê hương.
- Tháp Chăm là nơi thờ thần, thờ vua, thể hiện đời sống tín ngưỡng của người Chăm. Ngày nay, các tháp là di sản văn hóa quý giá, thu hút khách du lịch, giúp tìm hiểu lịch sử Chăm-pa.
- Học sinh tự kể theo địa phương (ví dụ: Giỗ Tổ Hùng Vương, hội Lim, hội Gióng...). Lễ hội nhắc nhở con cháu nhớ về cội nguồn, biết ơn tổ tiên, giữ gìn truyền thống.
- Học sinh tự viết; cần nêu: Việt Nam có vùng biển rộng lớn, bờ biển dài, nhiều đảo, quần đảo; Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam; biển cung cấp hải sản, giao thông, du lịch...
- Học sinh tự nêu (ví dụ: giữ gìn vệ sinh di tích, tìm hiểu lịch sử, hát Quốc ca nghiêm trang, tham gia lễ hội truyền thống...) và giải thích hợp lí.