Phạm vi: Bài 1–5 (Em có thể làm gì với máy tính?; Tìm kiếm thông tin trên website; Tìm kiếm thông tin trong giải quyết vấn đề; Cây thư mục; Bản quyền nội dung thông tin)
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Bản quyền nội dung thông tin nghĩa là:
A. Tác giả có quyền với tác phẩm do mình tạo ra B. Ai cũng được dùng tùy ý C. Không ai có quyền gì với tác phẩm D. Chỉ nhà trường có quyền
Bài 2. Khi muốn dùng hình ảnh của người khác, em nên:
A. Dùng ngay không cần hỏi B. Xin phép và ghi rõ nguồn C. Nói là hình ảnh của mình D. Xóa tên tác giả
Bài 3. Cây thư mục giúp em:
A. Chơi game nhanh hơn B. Gõ phím nhanh hơn C. Tìm và quản lí tệp dễ dàng D. Vẽ tranh đẹp hơn
Bài 4. Việc nào sau đây vi phạm bản quyền?
A. Tự vẽ tranh B. Tự viết truyện C. Tự chụp ảnh D. Sao chép bài hát của người khác và nói là của mình
Bài 5. Thư mục con là thư mục:
A. Nằm trong một thư mục khác B. Nằm ngoài máy tính C. Không chứa gì cả D. Là một tệp
Bài 6. Khi tìm kiếm thông tin, em nên:
A. Tin ngay kết quả đầu tiên B. Cung cấp mật khẩu cho trang web lạ C. Mở mọi quảng cáo D. Xem nhiều nguồn và đối chiếu với nhau
Bài 7. Hành động nào sau đây đúng với bản quyền?
A. Chép bài của bạn B. Tải nhạc lậu C. Tự sáng tác bài hát và ghi tên mình D. Xóa tên tác giả khỏi bức tranh
Bài 8. Để tìm thông tin giải quyết vấn đề, trước hết em cần:
A. Mở trò chơi B. Xác định rõ vấn đề cần giải quyết C. Tắt máy tính D. Nhờ bạn làm hộ
Bài 9. Đúng hay sai: Khi dùng bài viết của người khác, em cần ghi rõ nguồn.
Bài 10. Đúng hay sai: Thư mục mẹ là thư mục chứa các thư mục con.
Bài 11. Đúng hay sai: Sao chép truyện của người khác và nhận là của mình là việc làm đúng.
Bài 12. Điền từ thích hợp vào chỗ trống: Tác phẩm do một người tạo ra như bài hát, bức tranh, bài viết được ... bảo vệ.
Bài 13. Điền từ thích hợp vào chỗ trống: Khi dùng tác phẩm của người khác, em cần xin phép và ghi rõ ...
Bài 14. Nối mỗi hành vi với nhận xét đúng: (1) Tự sáng tác bài thơ — (a) Tôn trọng bản quyền; (2) Sao chép bài của bạn và nói là của mình — (b) Vi phạm bản quyền.
Bài 15. Kể 2 việc làm thể hiện sự tôn trọng bản quyền.
Bài 16. Viết từ khóa để tìm thông tin về "cách bảo vệ mắt khi dùng máy tính".
Bài 17. Vẽ sơ đồ cây thư mục: thư mục "Lớp 5" chứa 2 thư mục con "Toán" và "Tiếng Việt"; thư mục "Toán" chứa tệp "de-kiem-tra.docx".
Bài 18. Nêu 2 việc em nên làm sau khi tìm được thông tin để giải quyết vấn đề.
Phần 2: Nâng cao
Bài 19. Bạn Lan tải một bài hát trên mạng về, ghi tên mình và nói đó là bài hát do Lan sáng tác. Theo em, Lan đã làm đúng hay sai? Vì sao? Lan nên làm gì?
Bài 20. Em muốn dùng một bức tranh trên Internet để minh họa cho bài tập. Hãy nêu các bước em thực hiện để dùng tranh đúng quy định bản quyền.
Bài 21. Vẽ sơ đồ cây thư mục: thư mục "Gia đình" chứa "Ảnh" và "Video"; thư mục "Ảnh" chứa 2 tệp "sinh-nhat.jpg" và "du-lich.jpg".
Bài 22. Tình huống: Bạn Minh tìm được một bài viết rất hay trên mạng. Minh chép nguyên văn bài viết vào bài tập của mình mà không ghi nguồn. Theo em, Minh đã làm đúng chưa? Vì sao? Minh nên làm gì?
Bài 23. Em cần tìm thông tin về "cách giữ gìn vệ sinh trường học". Hãy nêu từ khóa và các bước tìm kiếm, sau đó nêu 1 việc thể hiện tôn trọng bản quyền khi dùng thông tin tìm được.
Bài 24. Nêu 2 hậu quả của việc vi phạm bản quyền (đối với tác giả và đối với người vi phạm).
Bài 25. So sánh: tự sáng tác một bức tranh và sao chép tranh của người khác — việc nào thể hiện tôn trọng bản quyền? Vì sao?
Bài 26. Em hãy nêu 2 quy tắc khi sử dụng thông tin, hình ảnh tìm được trên Internet.
Đáp án
Bài 1. A. Bài 2. B. Bài 3. C. Bài 4. D. Bài 5. A. Bài 6. D. Bài 7. C. Bài 8. B.
Bài 9. Đúng. Bài 10. Đúng. Bài 11. Sai.
Bài 12. bản quyền. Bài 13. nguồn (tên tác giả). Bài 14. (1)–(a), (2)–(b).
Bài 15. Ví dụ: xin phép tác giả trước khi dùng; ghi rõ nguồn, tên tác giả; tự sáng tác; không sao chép nhận là của mình. (Kể đúng 2 việc.)
Bài 16. Từ khóa: "cách bảo vệ mắt khi dùng máy tính".
Bài 17. Vẽ đúng thư mục gốc "Lớp 5"; 2 thư mục con "Toán", "Tiếng Việt"; tệp "de-kiem-tra.docx" trong thư mục "Toán"; trình bày đúng dạng cây.
Bài 18. Ví dụ: đối chiếu thông tin ở nhiều nguồn; ghi chép những ý cần thiết; chọn thông tin phù hợp với vấn đề; trình bày bài. (Nêu đúng 2 việc.)
Bài 19. Lan làm sai, vì bài hát là tác phẩm của người khác, Lan không được nhận là của mình. Lan nên ghi rõ tên tác giả, nguồn bài hát; nếu muốn dùng, cần xin phép.
Bài 20. Các bước: chọn bức tranh phù hợp; kiểm tra xem tranh có được phép dùng không; xin phép tác giả (nếu cần); khi dùng, ghi rõ nguồn, tên tác giả.
Bài 21. Vẽ đúng thư mục gốc "Gia đình"; 2 thư mục con "Ảnh", "Video"; 2 tệp trong thư mục "Ảnh"; trình bày đúng dạng cây.
Bài 22. Minh làm chưa đúng, vì chép nguyên văn mà không ghi nguồn là vi phạm bản quyền. Minh nên ghi rõ nguồn bài viết, hoặc viết lại theo hiểu biết của mình và ghi nguồn tham khảo.
Bài 23. Từ khóa: "cách giữ gìn vệ sinh trường học". Các bước: gõ từ khóa, xem nhiều kết quả, đối chiếu, ghi chép. Việc tôn trọng bản quyền: ghi rõ nguồn, xin phép khi dùng bài viết, hình ảnh của người khác.
Bài 24. Hậu quả: tác giả bị mất quyền lợi, công sức sáng tạo không được ghi nhận; người vi phạm có thể bị nhắc nhở, phê bình, xử lí theo quy định, mất uy tín. (Nêu đúng 2 hậu quả.)
Bài 25. Tự sáng tác thể hiện tôn trọng bản quyền, vì đó là tác phẩm do chính mình tạo ra; sao chép tranh của người khác mà không xin phép, không ghi nguồn là vi phạm bản quyền.
Bài 26. Ví dụ: ghi rõ nguồn khi dùng thông tin, hình ảnh của người khác; xin phép tác giả trước khi dùng; không sao chép nhận là của mình; kiểm tra thông tin ở nhiều nguồn; không chia sẻ nội dung xấu. (Nêu đúng 2 quy tắc.)