Bài tập — Bài 31: Ôn tập các phép tính với số thập phân

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 31: Ôn tập các phép tính với số thập phân? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Cộng, trừ số thập phân: dấu phẩy phải thẳng cột. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 31: Ôn tập các phép tính với số thập phân, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Nhân số thập phân: đếm tổng số chữ số ở phần thập phân để đặt dấu phẩy ở tích.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 31: Ôn tập các phép tính với số thập phân, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Số thập phân gồm phần nguyên và phần thập phân, ngăn cách bởi dấu phẩy. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 31: Ôn tập các phép tính với số thập phân, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Khi nhân số thập phân với số tự nhiên, ta nhân như nhân số tự nhiên, rồi đếm ở phần thập phân của thừa số có bao nhiêu chữ số thì tách ra ở tích bấy nhiêu chữ số kể từ phải sang trái. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 31: Ôn tập các phép tính với số thập phân, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Tính $12,5 + 3,75$ và $20,4 \times 2,5$.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 31: Ôn tập các phép tính với số thập phân để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Giải: Đặt tính cộng, dấu phẩy thẳng cột: $12,5 + 3,75 = 16,25$. Với phép nhân, ta nhân $204 \times 25 = 5100$. Thừa số thứ nhất có một chữ số ở phần thập phân, thừa số thứ hai có một chữ số, tổng cộng hai chữ số nên tách ở tích hai chữ số: $20,4 \times 2,5 = 51,00 = 51$.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Tính: $2,5 \times 4 + 3,6 : 0,9$.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Tính: $(1,8 + 2,2) \times 3,5$.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Một hình tam giác có diện tích $36$ cm², chiều cao $9$ cm. Tính độ dài đáy của hình tam giác đó.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Cộng, trừ số thập phân: dấu phẩy phải thẳng cột."
  • Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Nhân số thập phân: đếm tổng số chữ số ở phần thập phân để đặt dấu phẩy ở tích."
  • Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Số thập phân gồm phần nguyên và phần thập phân, ngăn cách bởi dấu phẩy."
  • Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Khi nhân số thập phân với số tự nhiên, ta nhân như nhân số tự nhiên, rồi đếm ở phần thập phân của thừa số có bao nhiêu chữ số thì tách ra ở tích bấy nhiêu chữ số kể từ phải sang trái."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Số thập phân gồm phần nguyên và phần thập phân, ngăn cách bởi dấu phẩy. Khi cộng hoặc trừ số thập phân, ta đặt tính sao cho các dấu phẩy thẳng cột với nhau, rồi cộng hoặc trừ như với số tự nhiên, cuối cùng đặt dấu phẩy ở kết quả thẳng cột với các dấu phẩy trên.
  • Tổng kết ghi nhớ: Cộng, trừ số thập phân: dấu phẩy phải thẳng cột.; Nhân số thập phân: đếm tổng số chữ số ở phần thập phân để đặt dấu phẩy ở tích.; Chia cho số thập phân: dời dấu phẩy để biến số chia thành số tự nhiên rồi chia.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Tính $12,5 + 3,75$ và $20,4 \times 2,5$.
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 31: Ôn tập các phép tính với số thập phân (Cộng, trừ số thập phân: dấu phẩy phải thẳng cột.; Nhân số thập phân: đếm tổng số chữ số ở phần thập phân để đặt dấu phẩy ở tích.; Chia cho số thập phân: dời dấu phẩy để biến số chia thành số tự nhiên rồi chia.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Giải: Đặt tính cộng, dấu phẩy thẳng cột: $12,5 + 3,75 = 16,25$. Với phép nhân, ta nhân $204 \times 25 = 5100$. Thừa số thứ nhất có một chữ số ở phần thập phân, thừa số thứ hai có một chữ số, tổng cộng hai chữ số nên tách ở tích hai chữ số: $20,4 \times 2,5 = 51,00 = 51$.
• Bài 4: $2,5 \times 4 + 3,6 : 0,9 = 10 + 4 = 14$.
• Bài 5: $(1,8 + 2,2) \times 3,5 = 4 \times 3,5 = 14$.
• Bài 6: Độ dài đáy: $36 \times 2 : 9 = 72 : 9 = 8$ (cm).