Bài 34: Ôn tập đo lường

1. Kiến thức trọng tâm

Đo lường là việc xác định độ dài, khối lượng, dung tích, diện tích, thể tích và thời gian của sự vật. Mỗi đại lượng có các đơn vị đo riêng, và các đơn vị trong cùng một đại lượng liên hệ với nhau theo một quy tắc nhất định.

Với độ dài: $1$ km $= 1000$ m; $1$ m $= 10$ dm $= 100$ cm $= 1000$ mm. Với khối lượng: $1$ tấn $= 1000$ kg; $1$ kg $= 1000$ g. Với diện tích: $1$ $m^2$ $= 100$ $dm^2$ $= 10000$ $cm^2$; $1$ ha $= 10000$ $m^2$; $1$ $km^2$ $= 100$ ha. Với thể tích: $1$ $m^3$ $= 1000$ $dm^3$; $1$ $dm^3$ $= 1000$ $cm^3$; $1$ $dm^3$ $= 1$ lít. Với thời gian: $1$ giờ $= 60$ phút; $1$ phút $= 60$ giây; $1$ ngày $= 24$ giờ; $1$ tuần lễ $= 7$ ngày.

Khi đổi đơn vị lớn sang đơn vị bé, ta nhân với tỉ số giữa hai đơn vị. Khi đổi đơn vị bé sang đơn vị lớn, ta chia cho tỉ số đó. Khi cộng, trừ, nhân, chia các số đo, ta thực hiện như với số tự nhiên hoặc số thập phân, rồi ghi đơn vị kèm theo kết quả.

2. Ví dụ minh họa

Đổi $2,5$ km ra mét và $3$ giờ $15$ phút ra phút.

Giải: $2,5$ km $= 2,5 \times 1000 = 2500$ m. $3$ giờ $15$ phút $= 3 \times 60 + 15 = 195$ phút.

Một ví dụ khác: $4$ $m^2$ $25$ $dm^2$ $= 4,25$ $m^2$ vì $25$ $dm^2$ $= 0,25$ $m^2$.

3. Ghi nhớ

• Hai đơn vị độ dài liền nhau gấp hoặc kém nhau $10$ lần; hai đơn vị diện tích liền nhau gấp hoặc kém nhau $100$ lần.
• Đơn vị lớn sang đơn vị bé thì nhân, đơn vị bé sang đơn vị lớn thì chia.
• Đổi về cùng một đơn vị trước khi cộng, trừ, so sánh các số đo.
• $1$ $dm^3$ $= 1$ lít; $1$ ha $= 10000$ $m^2$.